تبلیغات
روانشناسی بالینی - هیجان خواهی : بابک رهبری

از آهسته رفتن مترس ، از بی حرکت ایستادن بترس

هیجان خواهی : بابک رهبری

   عنوان : هیجان خواهی                             پژوهشگر : فریده شاه منصوری

   كلاس :  چهارشنبه ـ ترم شش                      استاد : بابك رهبری

 

هیجان خواهی :

انسانها برای كسب انگیختگی مطلوب ، انگیزه نیرومندی برای پردازش اطلاعات موجود در محیط دارند. اگر تحریك كمتر از سطح بهینه باشد، فرد خلق و خوی منفی را تجربه خواهد كرد. زاكرمن (1978) مطالعات مختلفی روی محرومیت حسی انجام داده است. او دریافت افرادی كه برای شركت در آزمایشهای او داوطلب شده بودند، ویژگیهای مشتركی دارند: آنها بسیار كنجكاو بودند، دوست داشتند تجارب جدیدی داشته باشند ومشتاق بودند كه خطراتی را برای كسب این تجارب بپذیرند. بیشتر آنها به خاطر تجربه چیزی كه تاكنون تجربه نكرده بودند دراین آزمایشها شركت می كردند. زاكرمن در این فكر بود كه آیا این افراد نوع شخصیت خاصی را كه قابل اندازه گیری باشد دارند. او بعد از صحبت كردن با آزمودنیهای خود، پرسشنامه ای را ساخت كه آن را « مقیاس هیجان خواهی » نام نهاد. افرادی كه در این مقیاس نمره بالایی می گیرند، هیجان خواهان بالا و آنهایی كه نمره پایین می گیرند هیجان خواهان پایین یا اجتناب كنندگان از هیجان نامیده می شوند. بر اساس نظر زاكرمن، هیجان خواهی ویژگی است كه با نیاز به احساسهای متفاوت ، تازه و پیچیده و نیزتجارب متفاوت، و اشتیاق برای پذیرش خطرات جسمی و اجتماعی این تجارب ، تعریف می شود ( فرانكن ، 2002 ، ص 343 ) .

توجه داشته باشید كه یكی از عناصر كلیدی در هیجان خواهی تمایل به پذیرش خطرهاست. كارهای انجام شده روی رفتار اكتشافی نشان می دهند وقتی كه اكتشاف مستلزم خطركردن باشد، موجود زنده تمایلی به اكتشاف                    ( جستجوی احساسها و تجارب جدید ) كردن ندارد. خطرات موجب ترس می شوند كه با رفتار اكتشافی سازگاری ندارد. برخی از نظرات مربوط به رفتار اكتشافی نشان می دهند كه ترس موجب سطوح بالایی از انگیختگی می شود. اگر موجودات زنده برای افزایش انگیختگی به اكتشاف می پردازند، منطقی به نظر می رسد موجوداتی كه ترس را تجربه می كنند دست به اكتشاف نزنند، زیرا انگیختگی در آنها قبل از دست زدن به اكتشاف در سطح بهینه است، انگیختگی بالا، توجه به علائم وابسته به بقا را معطوف می سازد. این نظریه با نظریه رفتار اكتشافی همخوانی ندارد. زاكرمن قادر بود افرادی را كه برای اكتشاف كردن مایل به پذیرش خطر بودند شناسایی كند.

   عنوان : هیجان خواهی                             پژوهشگر : فریده شاه منصوری

   كلاس :  چهارشنبه ـ ترم شش                      استاد : بابك رهبری

 

هیجان خواهی :

انسانها برای كسب انگیختگی مطلوب ، انگیزه نیرومندی برای پردازش اطلاعات موجود در محیط دارند. اگر تحریك كمتر از سطح بهینه باشد، فرد خلق و خوی منفی را تجربه خواهد كرد. زاكرمن (1978) مطالعات مختلفی روی محرومیت حسی انجام داده است. او دریافت افرادی كه برای شركت در آزمایشهای او داوطلب شده بودند، ویژگیهای مشتركی دارند: آنها بسیار كنجكاو بودند، دوست داشتند تجارب جدیدی داشته باشند ومشتاق بودند كه خطراتی را برای كسب این تجارب بپذیرند. بیشتر آنها به خاطر تجربه چیزی كه تاكنون تجربه نكرده بودند دراین آزمایشها شركت می كردند. زاكرمن در این فكر بود كه آیا این افراد نوع شخصیت خاصی را كه قابل اندازه گیری باشد دارند. او بعد از صحبت كردن با آزمودنیهای خود، پرسشنامه ای را ساخت كه آن را « مقیاس هیجان خواهی » نام نهاد. افرادی كه در این مقیاس نمره بالایی می گیرند، هیجان خواهان بالا و آنهایی كه نمره پایین می گیرند هیجان خواهان پایین یا اجتناب كنندگان از هیجان نامیده می شوند. بر اساس نظر زاكرمن، هیجان خواهی ویژگی است كه با نیاز به احساسهای متفاوت ، تازه و پیچیده و نیزتجارب متفاوت، و اشتیاق برای پذیرش خطرات جسمی و اجتماعی این تجارب ، تعریف می شود ( فرانكن ، 2002 ، ص 343 ) .

توجه داشته باشید كه یكی از عناصر كلیدی در هیجان خواهی تمایل به پذیرش خطرهاست. كارهای انجام شده روی رفتار اكتشافی نشان می دهند وقتی كه اكتشاف مستلزم خطركردن باشد، موجود زنده تمایلی به اكتشاف                    ( جستجوی احساسها و تجارب جدید ) كردن ندارد. خطرات موجب ترس می شوند كه با رفتار اكتشافی سازگاری ندارد. برخی از نظرات مربوط به رفتار اكتشافی نشان می دهند كه ترس موجب سطوح بالایی از انگیختگی می شود. اگر موجودات زنده برای افزایش انگیختگی به اكتشاف می پردازند، منطقی به نظر می رسد موجوداتی كه ترس را تجربه می كنند دست به اكتشاف نزنند، زیرا انگیختگی در آنها قبل از دست زدن به اكتشاف در سطح بهینه است، انگیختگی بالا، توجه به علائم وابسته به بقا را معطوف می سازد. این نظریه با نظریه رفتار اكتشافی همخوانی ندارد. زاكرمن قادر بود افرادی را كه برای اكتشاف كردن مایل به پذیرش خطر بودند شناسایی كند.

مبنای هیجان خواهی زاكرمن برپایه چهار عامل كه با استفاده از تحلیل عامل به دست آمده است قرار دارد. این عوامل جنبه های مختلف هیجان خواهی از یكدیگر متمایز می سازند:

1. هیجان و ماجراجویی . بعضی افراد مایل به كسب هیجان از طریق فعالیتهای خطرناك اما مورد قبول اجتماع مانند چتربازی یا رانندگی سریع هستند، حتی اگر به این فعالیتها اشتغال نداشته باشند.

2. جستجوی تجربه . بعضی افراد مایل به كسب هیجان با شركت در فعالیتهایی كه به طور معمول در زندگی صورت نمی گیرد هستند، آنها ممكن است سعی كنند در پی یافتن دوستان غیرمعمول باشند، مواد مخدر را تجربه كنند و به طوركلی از زندگی معمولی كمتر پیروی كنند.

3. بازداری زدایی . آنهایی كه سبك زندگی مرسوم را انتخاب كرده و از آن پیروی می كنند، گاه گاهی با شركت در قمار یا مشروب خواری از این روش زندگی فرار می كنند. آنها مشروب می خورند تا خود را از بازداریهای اجتماعی كه بخشی از سبك زندگی مرسوم آنها است، رها سازند.

4. حساسیت نسبت به ملالت . بعضی افراد تحمل بسیاركمی برای تكرار یكنواختی دارند. آنها تمایل به جستجوی انگیختگی به منظور فرار از روزمرگی دارند. این افراد تمایل به شركت در فعالیتهای هیجان خواهانه را دارند.

شواهد نشان می دهند كه سیستم مزولیمبیك و مزوكورتیكال دوپامین در مغز با فعالیت كلی رفتار برانگیخته شده رابطه دارد و لذا فرض می شود كه با رفتار هیجان خواهی رابطه مستقیم داشته باشد ( روبینز ، 1997 ). بنابراین ، رسانایی پوست كه با عملكردهای انگیختگی دوپامینرژیك كه ممكن است در افراد هیجان خواه نامنظم باشد رابطه دارد ، می تواند مقیاس خوبی برای انگیختگی باشد.

پژوهشها نشان می دهند كه هیجان خواهی با سطح منوآمین اكسیداز ( MAO )  رابطه منفی دارد. بدین معنی كه سطوح منوآمین اكسیداز در افرادی كه هیجان خواهی پایین دارند بالا و در افرادی كه هیجان خواهی بالا دارند، پایین است. منوآمین اكسیداز آنزیمی است كه در تنظیم انتقال دهنده های عصبی مانند نوراپی نفرین مهم است.

چنانچه می دانیم سطح اپی نفرین با فعال بودن مراكز پاداش در مغز رابطه دارد. چون از ویژگیهای افراد هیجان خواه ، سطوح پایین MAO  در آنهاست ، سطوح نوراپی نفرین آنها تمایل به بالابودن دارد، و مراكز پاداش مغز آنها آمادگی فعالیت دارند. این بدین معنی است كه افراد با هیجان خواهی بالا اگر موادمخدری مانند كوكایین كه مراكز پاداش مغز را تحریك می كند مورد استفاده قرار دهند، احتمالاً لذت بیشتری را تجربه می كنند یا پاداش بیشتری دریافت می كنند. در نتیجه ، افراد با هیجان خواهی بالا مجدداً از مواد مخدر استفاده خواهند كرد. برعكس ، افراد با هیجان خواهی پایین به خاطر تفاوت در شیمی مغزشان ، وقتی موادمخدر مصرف می كنند، سطح یكسانی از پاداش را تجربه نمی كنند و لذا احتمال كمتری وجود دارد كه آن را مجدداً مورداستفاده قرار دهند. در پاسخ به این سؤال كه تفاوتهای موجود در سطح منوآمین اكسیداز از كجا ناشی می شود، زاكرمن معتقد است كه این تفاوتها ارثی هستند               ( زاكرمن ، 2000 ).

فرانك فارلی (1986) ، كه معتقد به ارثی بودن هیجان خواهی است ، نشان داد كه هیجان خواهی با سطح تستوسترون نیز رابطه دارد. پژوهشهای وی و دیگر مطالعات انجام شده این فرضیه را كه سطح منوآمین اكسیداز مؤلفه ژنتیكی دارد تأیید می كند. فارلی معتقد است اگرچه آمادگی برای هیجان خواهی اساس زیست شناختی دارد، یادگیری و شناخت نقش كلیدی در تحول و ابراز آن ایفا می كنند. والدین و دوستان نقشی كلیدی نه تنها در پرورش انگیزه هیجان خواهی بلكه در جهت دادن به آن دارند. او معتقد است وقتی كه پدرها كودكان خود را تنبیه می كنند، انگیزه هیجان خواهی آنها را سركوب نمی كنند، اگرچه آنها می توانند نقش كلیدی در جهت دادن به آن داشته باشند.

انگیزه هیجان خواهی می تواند به صورتهای گوناگونی ارضا شود. انگیزه هیجان خواهی می تواند در قالب رفتارهایی چون ورزشهای خطرناك یا حتی هنرها ابراز شود. در گروه دوستان بزهكار، انگیزه هیجان خواهی می تواند در قالب رفتارهایی چون مصرف موادمخدر و قانون شكنی بروز كند. باتوجه به اینكه افراد با هیجان خواهی بالا غیرمعمول تر و سركش تر از افراد با هیجان خواهی پایین هستند، رفتار آنها در نظر دیگران ابلهانه یا احمقانه به نظر می رسد. در ادامه مروری خواهیم داشت . بر بعضی از روشهایی كه انگیزه هیجان خواهی می تواند به وسیله آنها ارضا شود.

افراد هیجان خواه بیشتر به ورزشهایی می پردازند كه خطرناك هستند مانند : صخره نوردی، چتربازی ، گلایدرسواری و اسكی بازی . افراد با هیجان خواهی بالا در مقایسه با افراد با هیجان خواهی پایین ، در یك زمان به تعداد ورزشهای بیشتری می پردازند و زود از یك ورزش خسته می شوند ( رولند، فرانكن و هریسن ، 1986 ).

هیجان خواهان برای تنوع ارزش قائل هستند، برای مثال آنها دوستان زیاد با عقاید متفاوت درباره جهان دارند. افراد هیجان خواه دوست دارند به وفور و با افراد مختلف رابطه جنسی داشته باشند. سرانجام ، شواهد نشان می دهند كه افراد هیجان خواه به میهمانیها ، به ویژه آنهایی كه مشخصه اصلی آنها رفتارهای بی بندوبار است، علاقه نشان می دهند. آنها همچنین آمادگی پرداختن به فعالیتهای هنری را دارند. آنها در جستجوی موسیقی هستند كه جدید و متفاوت باشد و از شعر و شوخی و لطیفه لذت می برند، نیاز خود به تجارب جدید را به روشهای گوناگون مانند سفركردن ، دوستان جدید پیدا كردن و پرداختن به فعالیتهای جدید ارضا می كنند. شواهد نشان می دهد كه هیجان خواهان تمایل به مصرف مواد مخدر مانند ماری جوانا ، كوكایین و الكل دارند ( هوبا ، نیوكامب و بنتلر، 1981 ).

افراد هیجان خواه غیرقابل اعتماد، و پذیرای تجارب جدید هستند. آنها اگر پی ببرند كه كار جالب تری می توانند انجام دهند، در این صورت تمایل به شكستن قرار قبلی دارند. آنها اجازه نمی دهند كه تصمیمات قبلی مانع آن شوند كه آنها از تجارب جدید سود نبرند. هیجان خواهی می تواند از یك سو منجر به بزهكاری و از سوی دیگر منجر به خلاقیت شود. درهر دوصورت ، تمایل برای بازبودن برای انجام دادن و دیدن ، تنفر داشتن از رسم و رسومات ، عدم تعهد نسبت به روشهایی كه دیگران فكر و عمل می كنند وجود دارد.

افراد هیجان خواه را به خاطر خلاقیتشان كه از سبك تفكر آنها نشئت می گیرد، می توان در بسیاری از زمینه ها در میان رهبران جامعه یافت. افراد خلاق قادر هستند نگاهی تازه به اطراف داشته باشند، به آنها از چشم اندازهای متفاوتی بنگرند و امكانات و راه حلهای تازه خلق كنند. آزمونهای خلاقیت نه تنها تعداد راه حلهایی را كه افراد می توانند خلق كنند، بلكه منحصر به فرد بودن آنها را انعطاف پذیری نیز اندازه گیری می كنند. توانایی ایجاد راه حلهای جدید یا نگاه كردن به روشهای نو، به كیفیات اساسی تر تفكر مانند، تحمل ابهام یا غیرقابل پیش بینی بودن و لذت بردن از تازگی مرتبط است. افراد هیجان خواه تمامی این كیفیات را دارند ( فارلی ، 1986).

پژوهش نشان می دهد كه افراد هیجان خواه تمایل به تصمیم گیری در لحظه آخر دارند، تنها تعهدهای كوتاه مدت را می پذیرند، از اینكه به خاطر چیزهای جالب تر به تعهد خود عمل نكنند، احساس گناه نمی كنند. قبل از انجام عمل عواقب آن را مورد ملاحظه دقیق قرار نمی دهند (فرانكن، 2002 ، ص 347 ).

هیجان خواهی بالا در زندگی زناشویی زنان با هیجان خواهی بالا تأثیر منفی دارد (گیبسون، فرانكن و رولند، 1989 ). یكی از توضیحاتی كه در این باره می توان ارائه كرد آن است كه فشاری كه به زنان با هیجان خواهی بالا برای تعهد نسبت به داشتن نقش سنتی همسر در یك رابطه زناشویی وارد می شود، از فشاری كه به مردان با هیجان خواهی بالا به عنوان شوهر در یك رابطه زناشویی وارد می شود، بیشتر است. در نتیجه ، زنان با هیجان خواهی بالا در مقایسه با مردان با هیجان خواهی بالا از زندگی زناشویی احساس رضایت كمتری خواهند داشت.

هیجان خواهی و رفتارهای ضداجتماعی به یكدیگر ربط داده شده اند. انگیختگی پایین ممكن است به رفتار هیجان خواهی بیمارگونه كه ممكن است احتمال تمایلات ضداجتماعی را افزایش دهد منجر شود. همان طور كه هیجان خواهی پایین می تواند پیش بینی برای تخلفات ضداجتماعی باشد، هیجان خواهی بالا می تواند پیش بینی برای پرخاشگری باشد، یعنی اینكه هیجان خواهی می تواند فرد را مستعد رفتار پرخاشگرانه سازد ( رینه و همكاران ، 1998 ).

برای نشان دادن رابطه بین هیجان خواهی و رفتار بزهكارانه ، نه تنها به پدیده های زیست شناختی مانند انگیختگی بلكه به عوامل روان شناختی كه برابراز این ویژگیها نیز اثر می گذارند ، باید توجه شود. علی رغم وجود رابطه بین هیجان خواهی و رفتار ضداجتماعی ، روشن است كه هیجان خواهی الزاماً منجر به رفتاری ضداجتماعی نمی شود. هیجان خواهی را می توان در افرادی كه ضداجتماعی نیستند و ورزشها یا مشاغل خطرناك را انتخاب می كنند (مانند بسیاری از ورزشكاران ، بوكسرها ، صخره نوردها ) دید. این فرض وجود دارد كه متغیرهای اجتماعی مانند موقعیت اقتصادی ـ اجتماعی تأثیری نیرومند بر تبدیل هیجان خواهی بر رفتار ضداجتماعی دارد. براساس این نظریه ، افراد با منابع محیطی و اجتماعی فقیر به احتمال بیشتری هیجان خواهی خود را به طرق ضداجتماعی ابراز می كنند. این نتیجه همچنین برای تكانشگری نیز صادق است. پسران تكانشگر خانواده های فقیر بیشتر مرتكب رفتارهای بزهكارانه می شوند (لینام و همكاران ، 2000 ).

                                                                                                                             

منبع :

تفاوتهای فردی ، دكتر حسن شمس اسفندآباد



نوع مطلب : روان شناسی بالینی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
shahram
دوشنبه 26 آبان 1393 03:08 ب.ظ
با سلام
متشکر از مطاب بسیار اموزندتون وخلاصه ای از کتاب یا نظریات مارشال ریو در رابطه انگیزش و هیجان لازم دارم با تشکر
مهران نژادهاشم
چهارشنبه 16 آبان 1386 04:11 ق.ظ
استاد تبریك میگام وبلاگ قوی دارید امیدوارم موفق باشید در پناه اهورا
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo
www.tarhebartar.ir Dashboard Clock مطلب را به بالاترین بفرستید: Balatarin Locations of visitors to this page

كد تقویم

كد تقویم

/v4ex/sidebar.js">
free counters