تبلیغات
روانشناسی بالینی - مطالب روانشناسی شخصیت


q               

                    وسوایهای فكری و وسواسهای عملی چه چیزهایی هستند؟

اختلال وسواس فكری عملی اغلب موضوع لطیفه ها، بذله گویی ها و شوخی ها بوده است. بر خلاف الگوهای كلیشه ای، اختلال و سواس فكری عملی واقعی موضوعی خنده دار نیست. وسواس یك اختلال اضطرابی دارای پایه زیست شناختی است كه اغلب از كودكی شروع می شود و ممكن است الگوی خانوادگی داشته باشد. اختلال وسواس فكری – علمی با وسواسهای فكری، رفتارهای اجباری و یا هر دو آنها مشخص می گردد. وسواسهای فكری افكار یا تجسم های نا خوانده ای هستند كه به صورت مكرر وارد آگاهی می گردند. در حالی كه رفتارهای اجباری، در ظاهر امر رفتارها و عادات مكرر غیر قابل توقف هستند كه شخص باهدف كاهش ناراحتی و اضطراب خود آنها را انجام می دهد. هم افكار وسواسی و هم رفتارهای اجباری معمولاً توسط خود مبتلایان به آنها غیر واقع گرایانه و غیر منطقی ارزیابی می شوند، امّا مبتلایان، خود را ناتوان از متوقف كردن آنها می دانند.

       نشانه های وسواس

گرچه انواع افكار و رفتارها در اغلب موارد از شخصی به شخص دیگر فرق می كند، بعضی از الگوها مشترك هستند. به عنوان مثال، مبتلایان به وسواس امكان دارد در "وارسی های" مكرر درگیر گردند. این عمل ممكن است بصورت وارسی درها و كلیدها جهت كسب اطمینان، خاموش كردن همه وسایل، قرار دادن كلیدها در مكان (خاصی) و از قبیل آنها باشد. بعضی از مردم ممكن است بصورت افراطی از طریق دست شستن و تمیز كردن مكرر از میكروبها اجتناب نمایند. بعضی از مردم ممكن است تشریفات رفتاری ویژه ای در مورد فعالیتهای روزمره داشته باشند، از قبیل: پوشیدن یا در آوردن لباس به شیوه و نظم خاص، وارد شدن یا ترك كردن خانه یا اتاق به شیوه ای معین، سعی در تكرار (یا اجتناب از تكرار) یك عمل یا فكر خاصی به تعداد مشخص جهت بدست آوردن خوشبختی و غیره. در بعضی موارد رفتارهای مرتبط با سایر اختلالها، ازقبیل بی اشتهایی عصبی، پر اشتهایی و جنون موكندن (كندن موها، كندن مژه ها) می توانند كیفیت وسواس به خود بگیرند.

خیلی مهم است كه به این نكته توجه داشته باشید كه بسیاری از مردم بعضی از الگوهای رفتاری و فكری فوق را در دوره ای از زندگی خود تجربه می كنند، بدون اینكه به اختلال وسواس فكری – عملی مبتلا باشند. به عنوان مثال، وارسی درها جهت ایجاد امنیت بیشتر و یا شستن دستها بعد از مواجه شدن با میكروبها امری طبیعی است.

نشان دادن درجاتی از پاكیزگی و توجه به جزئیات متناسب به نظر می رسد و حتی به هنگام رشد و بالغ شدن به عنوان نشانه هایی از بلوغ در كودكان در نظر گرفته می شود. همین طور، هر كسی یك شیوه و اسلوب برای انجام كارهای خود دارد. فقط زمانی كه افكار و رفتارها به طور افراطی مكرر بود، و یا به جای كمك، در فعالیتهای روزمره زندگی تداخل كرد، باید به اختلال وسواس مظنون بود. بنابراین، افراد دارای اختلال وسواس زمان زیادی را صرف انجام تشریفات یا اجتناب از رفتارهای (خاص) می كنند، طوری كه مسائل مهم زندگی شان مورد غفلت قرار می گیرد. آنها آنقدر زمان صرف بهداشت شخصی خود می‌كنند كه از كلاس جا می مانند. آنها ممكن است آنقدر نگران میكروب و آلودگی باشند كه از صرف غذا در سالن غذا خوری و به همراه دوستانشان خودداری نمایند. آنها همچنین ممكن است به خاطر ترس و شرمندگی از فاش شدن نشانه های وسواسی شان در پیش دیگران از فعالیتهای اجتماعی خودداری كنند.

       دریافت كمك

اگر شما فكر می كنید كه خودتان و یا كسی كه شما می شناسید، از اختلال وسواس رنج می‌برد (می‌برید) با یك متخصص بهداشت روانی مشاوره نمایید. اختلال وسواس فكری ـ عملی،  اختلالی است كه می توان به آن از طریق مشاوره، رفتار درمانی و یا دارو درمانی كمك كرد. دفتر مشاوره از همكاری متخصصینی در حوزه بهداشت روان بهره مند است كه می توانند به افراد مبتلا به وسواس، در غلبه بر آن كمك های تخصصی قابل ملاحظه ای ارائه دهند. (در صورت احساس نیاز و یا مظنون بودن به وجود وسواس در خودتان با دفتر مشاوره تماس حاصل نمایید.)

   


نظرات()  

تابلوهای ورود ممنوع زندگی زناشویی کدام است؟


 مسوول آموزش کلینیک سلامت خانواده دانشگاه شاهد با اشاره به اینکه تنش و ناآرامی و مشاجره می تواند میان هر زوجی بوجود آید خاطرنشان کرد:« به هنگام مشاجره و بگو مگو از تابلوهای ورود ممنوع زندگی عبور نکنیم یعنی اگر با یکدیگر بگومگو داریم  به اقداماتی مثل ترک خانه ، شب ها به خانه نیامدن، هتک حرمت یکدیگر به ویژه در مقابل والدین، اقوام و دوستان ویا اعمال خشونت فیزیکی علیه هم مبادرت نکنیم . »

دکتر محمد حسین اخوان تقوی در گفت و گو با خبرنگار سلامت نیوز گفت:«تنش و ناآرامی و بگو مگو و مشاجره می تواند در هر خانواده ای و بین هر زوجی اتفاق بیافتد وکم وبیش  در تمام زندگی ها دیده می شود بنابراین احساس رضایت کامل از زندگی زناشویی در میان زوج هایی که چنین احساسی دارند به این معنی  نیست که انان  هیچ مشکلی واختلاف سلیقه ای  در زندگی خود ندارند بلکه تفاوت انان بازوج های ناراضی وپریشان عمدتا در دوموضوع  مهارت  حل مسائل و  مهارت ارتباطی نهفته است  .

در زوج های پرتنش، کوچکترین مسئله و اختلاف به بحران و حتی  فاجعه تبدیل می شود در حالی که زوجی که از زندگی خود رضایت دارند خیلی راحت تر می توانند با مسائل خود کنار بیایند و برای رسیدن به حل مسائل چاره اندیشی می کنند و برسر یکی از راه حل های پیشنهادی  که به هم مطرح می کنند به تفاهم می رسند  به عبارت بهتر از عهده حل مسائل کوچک وبزرگ  زندگی خود برمی ایند زیرا مهارت حل مسایل را اموخته و تمرین کرده اند.

موضوع دیگر این که زوجین خوشبخت  ناتوانی و نقص عمده در مهارت ارتباطی ندارند  به عبارت  دیگر چنین زوج هایی  پیام هایی را که به هم رد و بدل می کنند به خوبی می توانند رمز گشایی کنند و می توانند همان برداشتی را از سخن همسر خود داشته باشند که دقیقا مورد نظر وی بوده  در حالی که زوج هایی که روابط آشفته ای دارند تفاسیر نامناسبی از صحبت های یکدیگر دارند.در این گفتگو نمی خواهم به این دومهارت بسیار مهم در زندگی زناشویی اشاره کنم  بلکه می خواهم به  این سوال پاسخ دهم که  اگر زوجین در مسئله ای دچار اختلاف سلیقه شدند در صورت  بگومگو و اختلاف چه کنند که آتش اختلافات آنها شعله ورتر نشود و این تنش ابعاد جدیدتر و جدی تری به خود نگیرد.؟»


وی ادامه داد:« اول اینکه به هنگام مشاجره و بگو مگو از تابلوهای ورود ممنوع زندگی عبور نکنیم یعنی اگر با یکدیگر بگومگو داریم در این بگو مگو ها به اقداماتی مثل ترک خانه ، شب ها به خانه نیامدن، هتک حرمت یکدیگر به ویژه در مقابل والدین، اقوام و دوستان یکدیگر و یا کتک کاری و اعمال خشونت فیزیکی علیه هم مبادرت نکنیم.این مسائل حریم های ممنوعی هستند که نباید به هنگام مشاجره وارد این حریم ها شد چرا که تنها اختلافات و درگیری ها را تشدید می کند.

دیگر این که  در زندگی مشترک جواب "های" "هوی" نیست به عبارت دیگر  در صورتی که زوجین بر سر یک موضوعی اختلاف نظر پیدا می کنند نباید به اقدامات  تلافی جویانه علیه یکدیگر دست بزنند .  

به عنوان مثال زوجی را در نظر بگیرید که مرد خانه نسبت به دیرآمدن همسرش به منزل حتی با عذرموجه حساسیت دارد .تصور کنید اگر شوهر بخواهد در قبال بی توجهی همسرش به این موضوع اقدام به تلافی کند و متقابلا زن هم چنین کاری بکند این اقدامات تلافی جویانه تاکجا پیش خواهد رفت ؟ و چه بر سر زندگی آنها خواهد آورد؟

اگر عکس العمل مرد نسبت به بی توجهی های همسرش در به موقع آمدن ، راه ندادن وی به خانه باشد و زن خانه هم با پلیس 110 تماس بگیرد و از طرفی مرد که مجبور به راه دادن زن به خانه شده  فردای آن روز جهیزیه همسرش را به خانه پدری وی بفرستد وزن هم تقاضای طلاق بکند . سرانجام این تلافی جویی ها  پایان زندگی مشترک است. در این مثال متوجه می شوید که کینه توزی ها و اقدامات تلافی جویانه  متقابل چگونه می تواند  یک اختلاف قابل حل را به فاجعه ای ویرانگر تبدیل کند.»

دکتر محمد حسین اخوان تقوی  ادامه داد:« زوجین به هنگام بگو مگوباید مراقب رفتارها و صحبت های خود باشند و به یکدیگر دشنام ندهند و یا اگر زن صدایش را بالا برد مرد فریاد نکشد و در مقابل، کار به کتک کاری و پرتاب کردن اشیاء و وسایل خانه نرسد.»

وی خاطرنشان کرد:«سومین مسئله ای که باید به آن توجه داشت این است که هرگز به هنگام مشاجرات یکدیگر را تهدید نکنید . باید بدانید که تهدید به رهاکردن و جدا شدن یا تهدید به اجرا گذاشتن مهریه و گفتن اینکه تو دیگر زن زندگی نیستی و یا تو دیگر مرد زندگی نیستی مشکلات را جدی تر خواهد کرد و ابعاد جدیدتری را در مشکلات پیش آمده بوجود خواهد آورد.»

دکتر اخوان تقوی ادامه داد:«چهارمین نکته مهم این است که گذشته ها را به هنگام مشاجرات استفراغ نکنید.
 گاهی یک سری مسائل حل نشده در مشاجرات  قبلی باقی می ماند و دلخوری هایی را به جا می گذارد  .گویی مانند غذای هضم نشده  سر دل می ماند  . به دفعات تجربه شده در بگومگویی به علت مساله ای  جدید،زوجین  گذشته ها را به هنگام مشاجره پیش می کشند  بدون اینکه این موضوعات گذشته  ارتباطی با مسئله جدید داشته باشد .

چنین کاری فقط موجب می شود خود و همسرمان  را با انبوهی از مسئل حل نشده و کلافی از زندگی پر از گره مواجه کنیم و با پیش کشیدن دلخوری ها و ناملایمات  قبلی کوهی از مشکلات را پیش روی خود قرار می دهیم در اینجاست که احساس ناتوانی می کنیم و طرف مقابل را در بن بستی از مشکلات می گذاریم که فقط به گسترش مشاجرات کمک می کند.»


وی افزود:«پنجمین نکته ای که باید به آن توجه کنیم این است که هنگام مناقشه و اختلاف به هر بهانه ای پای دیگران را وسط نکشیم و سعی کنیم تا حد ممکن  خودمان به حل مشکلاتمان بپردازیم و در غیر اینصورت از راهنمایی وتخصص  مشاوران خانواده  استفاده کنیم .در میان گذاشتن اختلافات  با والدین، همکاران و دوستان و آنها را برای حل مسائل به کمک طلبیدن معملا سودمند نیست .آنها شاید به علت دلبستگی که به ما دارند پیشنهاد غیرمنصفانه ای برای حل مشکلات دهند و یا ممکن است براساس تجارب زندگی مشترک خود راه حلی ارائه ندهند که سودمند زندگی ما نباشد .»

مسوول آموزش کلینیک سلامت خانواده دانشگاه شاهد ادامه داد:«نکته دیگر اینکه حتی اگر پیشنهاد موثری ارائه دهند ممکن است طرف مقابل آن را قبول نکند و تصور کند چون این پیشنهاد از طرف والدین همسر است منصفانه نیست ضمن اینکه ممکن است در میان گذاشتن مشکلات با دیگران منجر به دخالت های بعدی شود و راه را برای دخالت های بعدی دیگران باز کند.

همچنین ممکن است قضاوت های بعدی پدر و مادر همسرمان نسبت به ما تحت تاثیر قرار گیرد. مطمئنا لحظات خوشی را که یک زوج با یکدیگر دارند دیگران درک نمی کنند اما با درمیان گذاشتن اختلافات تصویری نامناسب را در ذهن والدین همسر به جای می گذاریم وبااینکار عملا زوج این بار با مسائل جدیدی در ارتباط با والدین همسر روبرو می شوند که می تواند دامنه اختلافات زوجین را گسترده تر کند.»

   


نظرات()  

تهدید به خودکشی شاید به اندازه اقدام به خودکشی جدی نباشد اما برخی ضروریات وجود دارد که اطرافیان فردی که تهدید به خودکشی می‌کند، باید به آن توجه داشته باشند...

 اول اینکه تهدید به خودکشی را در ذهن جدی بگیریم. دوم آنکه از بحث و جدل و به چالش کشیدن فرد خودداری کنیم. نصیحت کردن یا بحث در مورد اینکه چرا تصمیم به خودکشی گرفته یا اینکه تصمیم او اشتباه است، کار درستی نیست. سوم اینکه نباید فرد را خشمگین و تحریک کرد. چهارم اینکه با متانت و حوصله باید او را آرام کرده و به شکل غیرمستقیم باید با او صحبت کنیم.
 مثلا به او بگوییم: «به نظر می‌رسد مشکلی دارید. می‌خواهید در مورد این مشکل با هم صحبت کنیم؟» نکته‌ای که بسیار قابل‌توجه است این است که تمامی مراحل باید به گونه‌ای باشد که فرد در آینده از تهدید به خودکشی به عنوان اهرم رسیدن به خواسته‌هایش استفاده نکند. این مراحل باید با ظرافت طی شود تا در آینده فرد از تهدید به خودکشی به عنوان وسیله‌ای برای باج‌خواهی استفاده نکند. ششم اینکه وسایل خطرناک، دارو و هر نوع وسیله‌ای که فرد بتواند از آن برای خودکشی استفاده کند، باید از دسترس او دور شود و هفتم اینکه به درمان‌های زمینه‌ای پرداخته شود و باید به دنبال علت‌یابی باشیم که چرا فرد قصد خودکشی دارد. معمولا تهدید به خودکشی در کسانی دیده می‌شود که به نوعی برخی صفات شخصیتی نظیر زیاده‌خواهی یا افسردگی دارند یا مبتلا به بیماری‌های خاص روانی یا اعتیاد هستند. ارجاع به روان‌شناس یا روان‌پزشک یا افرادی که به نوعی می‌توانند به فرد کمک کنند لازم است. توجه به درددل افرادی که به خودکشی تهدید می‌کنند مساله مهمی است که اطرافیان باید به آن بپردازند و با گوش شنوای فعال با متانت، صبر و حوصله گوش دهند و به شکل غیرمستقیم به حل آنها بپردازند.

تهدید به خودکشی در خانم‌ها شایع‌تر اما اقدام به خودکشی در آقایان شایع‌تر است. زنان در مقایسه با مردان 4 برابر بیشتر تهدید به خودکشی می‌کنند اما مردان معمولا موفق‌ترند. دلیل این امر هم خشم از اطرافیان، افسردگی‌های مزمن، ناکامی و ناامیدی است. در صورتی که فردی دست به خودکشی زد سریعا باید قضیه را پیگیری کرد و اقدام‌های درمانی حاد را انجام داد.

خانواده باید در این بین آرامش خود را حفظ کرده و به هیچ عنوان گیج نشوند. لازم است برحسب نوع خودکشی ناموفق اقدام‌های روان‌شناختی مختص به روش خودکشی صورت پذیرد. خانواده باید به گذشته برگردند تا متوجه شوند چرا فرد دست به چنین عملی زده است و آیا لازم است تغییراتی در روش زندگی و ارتباط‌ها داده شود یا خیر. اگر ریشه‌های بیماری نظیر افسردگی و اختلال‌های روان‌پزشکی حاد در فرد وجود دارد لازم است متخصص فن آنها را درمان کند.

روان‌پزشکان معتقدند همه چیز باید به شکل شفاف بیان شود و هرگونه پنهان‌کاری ممکن است نتیجه معکوس به دنبال داشته باشد. اطلاعات ارائه‌شده باید شفاف باشد اما نباید همه اطلاعات را در اختیار همه قرار داد. هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد. بسته به زمان و مکان باید اطلاعات به شکل شفاف داده شود.

اما خودکشی در چه افرادی بیشتر دیده می‌شود؟ آمار خودکشی در خانواده‌های در‌هم ریخته، افسرده، خانواده‌هایی که به طلاق گرفتارند، افراد مجرد و معتاد بالاتر است. افرادی که از نظر مذهبی نیز اعتقادات کمتری دارند بیشتر دست به خودکشی می‌زنند. بیماری‌های جسمی سنگین، سالمندی و مرگ عزیزان هم می‌تواند سبب افزایش گرایش به سمت خودکشی شود. در صورتی که در یک جامعه تنش‌ها کاهش یابد، روابط بهتر و نزدیک‌تر شود، شایعه‌ها کم شود، اعتیاد به مواد مخدر و مشروبات الکلی پایین بیاید و درنهایت میزان ناکامی‌ها کاهش یابد، آمار افسردگی و به تبع آن آمار خودکشی کاهش می‌یابد.

   


نظرات()  

در حالت غیر مسقیم استرس های مزمن باعث ایجاد خلق افسرده در فرد شده و در نهایت این نوع افراد رغبت كمتری به فعالیت و تحرك دارند كه این خود می تواند باعث كاهش سطح میزان سوخت و ساز بدن شده و افزایش وزن را به صورت غیر مستقیم به همراه داشته باشد.
یك دانشمند ایرانی مقیم آمریكا از راز چندین ساله چگونگی ارتباط بین استرس و چاقی پرده برداشت.

دكتر 'مهدی اخبارده' پژوهشگر مركز بالینی تحقیقات پزشكی واشنگتن گفت: چگونگی تاثیر استرس بر افزایش وزن در افراد، همیشه سوال مهمی در ذهن دانشمندان بوده است.

اكنون این دانشمند ایرانی با تحقیقات گسترده به راز شیمیایی این تاثیر پی برده است.

وی گفت: مطالعات نشان می دهد الگوهای ذاتی هر فرد یكی از عوامل تعیین كننده مشكلات پرخوری و اضافه وزن هستند، البته عامل دیگری نیز وجود دارد و آن 'عوامل استرس زا' است.

وی ادامه داد: بر اساس تحقیقات نوین پزشكی، بررسی این موضوع كه استرس از چه راه هایی می تواند باعث افزایش وزن در افراد شود، راهی برای شناخت شیمیایی افسردگی است.

دكتر اخبارده خاطر نشان كرد در استرس های كوتاه مدت به علت عملكرد اعصاب سمپاتیك و هورمون نور آدرنالین كاهش موقتی اشتها در افراد ایجاد می شود.

به گفته وی ‌این سازوكار از طریق كاهش میزان جریان خون و آنزیم های مربوطه در دستگاه گوارش در نتیجه تاثیر اعصاب و هورمون صورت می گیرد.

عضو انجمن رژیم درمانی آمریكا اظهار داشت: ولی در استرس های طولانی مدت، موضوع كاملا متفاوت است؛ به گونه ای كه استرس هایی كه فرد را دچار افسردگی می كند؛ به دو صورت مستقیم و غیر مستقیم موجب افزایش وزن می شود.

وی اضافه كرد: در استرس كوتاه مدت، افزایش سطح پلاسمایی هورمون كورتیزول باعث افزایش وزن از سه روش می شود. روش اول: تجزیه پروتئین ها و در نهایت كاهش و آتروفی ماهیچه های بدن مخصوصا دور شكم؛ روش دوم:‌ هورمون های لاغری از جمله هورمون رشد تستسترون در سطح خون خاصیت بازخورد منفی دارد و روش سوم: به دلایل ناشناخته ای هورمون كورتیزول تجمع چربی در نواحی اطراف دور شكم را افزایش می دهد.

این فوق تخصص تغذیه بالینی خاطر نشان كرد از سوی دیگر مغز با مشاركت بدن برای متعادل نگه داشتن وضعیت بدن و حفظ تعادل زیست شیمیایی مغز كه به علت ترشحات مكرر كورتیزول دچار اختلال كمبود ماده سروتونین شده است، اقدام به دریافت قابل ملاحظه ای كالری می كند تا شاید كمبود این ماده در مغز را جبران كند.

وی افزود: كاهش میزان سروتونین در مغز به هنگام افزایش كورتیزول فرضیه های متعددی دارد: یك فرضیه علت آن را تاثیر كورتیزول بر ژن های تولید كننده سروتونین در بین سلول های مغز می داند.
دكتر اخبارده اضافه كرد: فرضیه دیگری افزایش میزان خودكشی سلول ها در سطح بدن بویژه سلول های سروتونین ساز را مطرح می كند.

به گفته وی، جریان هر چه باشد هر دو دلیل مذكور هدفی یك سان دارند و آن كاهش میزان سروتونین در مغز است.

این پژوهشگر خاطر نشان كرد شاید دلیل تمایل ما به شیرینیجات و مواد غذایی در موقع استرس به علت خوشمزه بودن آنها نیست، بلكه بدن سعی دارد از این طریق یعنی حفظ تعادل زیست شیمیایی مغز روی پدال قرمز ماشین خسته استرس های مزمن و شدید پا بگذارد و یا از سویی افزایش سطح گلوكز در خون باعث افزایش تحریك پذیری سلول های مغزی به دریافت اسید آمینه تریپتوفان شود كه این اسید آمینه در تولید سروتونین نقش مهمی را دارد.

وی ادامه داد: در حالت غیر مسقیم استرس های مزمن باعث ایجاد خلق افسرده در فرد شده و در نهایت این نوع افراد رغبت كمتری به فعالیت و تحرك دارند كه این خود می تواند باعث كاهش سطح میزان سوخت و ساز بدن شده و افزایش وزن را به صورت غیر مستقیم به همراه داشته باشد.

به گفته وی، افراد در شرایط استرس زا با عجله غذا می خورند كه این هم می تواند دلیلی دیگر باشد.

   


نظرات()  

 فروید: تحلیل روانکاوانهء خود  نمی تواند وجود داشته باشد،  اگر چنین بود دیگری چیزی به نام بیماری [روانی] نداشتیم، نامه ها

   


نظرات()  

بیش نویسی یا "hyper graphia" یعنی  انگیزه ای قوی برای نوشتن افکارتان، حالتی حتی یک فرد ممکن است چنان تمایلی به نوشتن پیدا کند که در صورت عدم دسترسی به کاغذ سفید بر روی هرچیز ، حتی دیوار ، رومیزی ، دستمال کاغذی ، کف دست ، منوی رستوران و.... هم بنویسد.

بیماری بسش نویسی در بسیاری از افراد به خصوص هنرمندان وجود دارد. " رابرت شیلد یکی از بیش نویس ترین انسان های روی کره ی زمین بوده است ، وی هر روز حداقل 4 ساعت به نوشتن خاطرات روزانه ی خود می پرداخت و هنگامی که در سن 97 سالگی درگذشت ، یک مجموعه خاطرات با حدود 37 میلیون کلمه از وی برجای ماند که در 94 کارتن بزرگ جا داده شده بود! " لوتیس کارول " نویسنده کتاب "آلیس در سرزمین عجایب " نیز در طول زندگانی خود بیش از 98 هزار نامه برای دوستان وآشنایان نوشت که تعدادی از آنها به صورت رمزدار نوشته شده بود.

این گونه افراد مدام در حال نوشتن هستند و در صورت نبود شرایط مناسب دچار حملات عصبی ، سرگیجه ، حالت تهوع و به خصوص سردرد می شوند. ذهن آنها لحظه ای خالی نمی ماند و مغز ، دایمأ فرمان نوشنت می دهد ، گاهی نیاز به نوشتن حتی حیاتی تر از نیاز به خوردن و خوابیدن است.

" آلیس دیور فلاهرتی "  پزشکی است که خود دچار این بیماری است و پس از دوبار زایمانی که داشت، این بیماری در او شدت می گرفت ، به صورتی که ساعت ها در دفتر کار خود می نشست ومی نوشت . پس از این جریان وی به این فکر افتاد کتابی در این باره بنویسد و اطلاعاتی درباره ی افرادی که به این بیماری دچار هستند بنویسد و نتیجه ی این تحقیقات ، کتابی به نام" بیماری نیمه شب "است زیرا اغلب این افراد در نیمه های شب پشت میز خود نشسته و با شتاب و هیجان فراوان می نویسند ، گویی نوشتن بی وقفه ی آنها تغیر شگرفی در جهلن ایجاد می کند.

" ون گوگ " نقاش برجسته جهان و" شومان " آهنگساز معروف ازکسانی بودند که درحا نوشتن به صورت "هایپر گرافیک" در حال نوشتن، نقاشی کردن وآهنگسازی بودند." داستایوسکی"  نویسنده روسی نیز تا حدی به این بیماری دچار بود ودربعضی زمان ها، چند ساعت یاچند روزدیوانه واربه نوشتن می پرداخت.

پزشکان دریافته اند سیستم لیمبیک که درمغز قرار دارد، مسؤل تنظیم احساسات و عواطف فرد است و هم چنین می تواند باعث تمایل شدید به نوشتن شود. این بخش از مغز با قسمت گیجگاهی ارتباط دارد و به همین دلیل از نظر پزشکی در سلسله بیماری های قسمت گیجگاهی قرار می گیرد. برخی از افراد مانند داستایوسکی ، گاهی دچار تشنج هایی می شوند که به آن TLE یعنی تشنج قسمت گیجگاهی گفته  می شود .       

   


نظرات()  

بیماری وسواسی جبری سه بخش اصلی دارد :
1-
افكاری كه شما را بیمناك می كنند ( وسواسها )
2-
اضطرابی كه شما احساس می كنید.
3-
اعمالی كه انجام می دهید تا اضطرابتان كاهش یابد ( اعمال جبری )

وسواس ها
اندیشه ها یا افکار تکراری :‌ كلمات منفرد، جملات كوتاه و گاها قافیه داری كه ناخوشایند، تكان دهنده یا كفرآمیز هستند. سعی می كنید به آنها فكر نكنید اما آنها از ذهنتان دور نمی شوند. شما نگرانید كه احتمالاً بوسیله میكروبها، خاك، HIV یا سرطان آلوده شوید. یا فردی بخاطر بی احتیاطی شما آسیب ببیند.

تصاویر ذهنی : شما كه نشان می دهند اعضای خانواده شما از بین رفته اند یا خودتان در حال انجام عملی خشن یا تعرض جنسی هستید كه كاملاً دور از منش شماست، از جمله چاقوزنی یا تجاوز جنسی به دیگری یا خیانت به شریك زندگی. ما می دانیم افرادی با افكار وسواسی به خشونت روی نمی آورند و این افكار را عملی نمی سازند.

تردیدها : شما ساعتها با خود فكر می كنید كه ممكن است باعث تصادف یا بداقبالی برای فردی شده باشید. ممكن است نگران این باشید كه با اتومبیلتان با فردی تصادف كرده یا در و پنجره منزلتان را قفل نكرده باشید.

نشخوار های ذهنی : شما دائم با خود در مورد انجام دادن یا ندادن یك كار كلنجار می روید در نتیجه نمی توانید ساده ترین تصمیم را بگیرید.

كمال گرایی : اگر امور كاملاً بدرستی به جا آورده نشوند، در جای خود یا در مكان درست خود نباشند، مثلاً اگر كتابها بطور دقیق در قفسه كتاب چیده نشده باشند رنجیده می شوید. در حالیكه دیگران (در شرایط مشابه) رنجیده و ناراحت نمی شوند.

اضطراب وسواسی :
احساس ناراحتی، اضطراب، ترس، گناه، نگرانی یا افسردگی می كنید.
چنانچه عمل تكراری خود را انجام دهید احساس بهتری می كنید. اما این احساس ماندگار نیست.

اقدامات تكراری اجباری یا اجبارها :
اصلاح افكار وسواسی : در مورد افكار خنثی كننده همچون شمارش، دعاخواندن یا تكرار یك كلمه بخصوص فكر می كنید. حس می شود این افكار از وقوع اتفاقات بد پیشگیری می كند. این همچنین می تواند راهی برای رهایی از افكار یا تصاویر ناخوشایندی باشد كه شما را آزار می دهد.

تكرار اعمال یكنواخت : دست تان را مرتب می شویید، كارها را خیلی به آهستگی و به دقت انجام می دهید. احتمالاً اشیاء یا فعالیت هایی را بصورت خاصی می چینید یا انجام می دهید.

چك كردن : بدن خودتان را برای آلودگی، لوازم برقی را برای خاموش بودن، قفل های منزل را برای بسته بودن یا مسیر خودتان را برای امن بودن چك می كنید.

اجتناب : از هر چیزی كه یادآور افكار نگران كننده هستند. شما از لمس اشیاء خاصی، رفتن به مكانهای خاص،‌ انجام امور خطیر و مسئولیت دوری می كنید. بعنوان مثال شما از آشپزخانه به سبب آنكه ممكن است چاقوی تیز در آن بیابید دوری می كنید. انباشتن وسایل بی مصرف و از كار افتاده- شما نمی توانید هیچ چیز را دور بریزید.

اطمینان بخشی : بطور مداوم از دیگران می خواهید به شما بگویند همه چیز روبه راه است
.

   


نظرات()  

حماقت بیکرانِ بشر



بخش دوم و پایانی

مارک پیگل (Mark Pagel)

برگردان

ونداد زمانی


ونداد زمانی - در بخش اول مقاله، مارک پیگل، زیست‌شناس تکامل‌گرا و استاد دانشگاه‌های اروپا و آمریکا تلاش کرده است تا از هراس خود از درجا زدن بشر به عنوان اشرف مخلوقات بنویسد و به حیات چند میلیاردسالی روی زمین بپردازد. او از کهنسالی زمین نوشته است که طی آن انسان‌ها نیز با قابلیت‌های خودشان پا به عرصه وجود گذاشته‌اند.

 

از دید این زیست‌شناس، بزرگ‌ترین دستاورد انسان در این نهفته بود که توانست از عرصه بسیار کند "تحول ژنتیک" فاصله بگیرد و به یمن توانمندی‌اش در "یادگیری اجتماعی"، مسیر تحولات و تطبیق خود با محیط را بیرون از قرار و مدار ژن مهیا سازد.

 

ترس اصلی مارگ پیگل این است که قدرت یادگیری و تقلید از انسان‌های مبتکر، به اصل وجودی بشر تبدیل شده است و روز به روز با گستاخی کمتر و تنبلی بیشتر به سمت تقلید هرچه بیشتر می‌رود. این فاجعه‌ای است که به نظر او شاید ما را به سرنوشت نئاندارتال‌ها آگاه کند که به مدت ٣٠٠ هزارسال، حرف اول را در دوران خود می‌زدند ولی جعبه ابزارشان برای بقا تغییرچندانی نکرده بود و از بین رفتند.

 

مارک پیگل: نتیجه بی چون و چرا و ناخواسته "یادگیری اجتماعی" این است که با سرسختی و پشتکار تمام به دنبال تقلید از دیگران باشیم و بهای چندانی به قابلیت اصلی خودمان ندهیم که ابتکار و اختراع باشد. در عصر ما کافی است یک وسیله کشف شود و به سرعت توسط اکثریت مردم روی زمین مورد تقلید و استفاده قرار بگیرد.

 

اجازه دهید نگاهی به ارزیابی و شباهت بین انتخاب اصلح در ژن‌ها و شباهت آن با انتخاب ایده بهتر در فرهنگ بشری داشته باشیم. انتخاب اصلح در ژن‌ها که از طریق تولید و تکثیر انواع ژن‌ها فراهم می‌شود می‌تواند بالاخره به یکی از آنها تطبیق بهتر را عرضه کند. این ماجرا مترادف است با تولید و تکثیر انواع کنجکاوی‌ها و حدسیاتی که در ادامه به ایده بهتر در زندگی بشر نیز منجر می‌شود.

 

شاید بتوان اذعان کرد که روند خلاقیت و ابتکار ما نیز تصادفی است. ما می‌دانستیم نیزه بهتری می‌خواهیم ولی نمی‌دانستیم چگونه به آن دست بیابیم. این پدیده شاید نمونه‌ای باشد از نحوه سیستم تولید خلاقیت ما که شباهت بسیار به اتفاق تصادفی دارد که در ژن‌ها صورت می‌پذیرد.

 

ژن‌ها با داشتن قدرت تغییر و میل به تکثیر به فرایندی دست می‌یابند که در علم از آن با عنوان "جهش" نام می‌برند. دانشمندان می‌دانند که ژن یک نسل نسبت به نسل دیگر می‌تواند تغییر کند و این‌همه مدیون قابلیت شگرفی است که امکان تغییر و تنوع در ساختمان ژن فراهم می‌کند. عمل کور تکثیر و تنوع هرباره‌ ژن‌ها کاملاً بی‌هدف و بدون قرار از پیش تعیین شده اتفاق می‌افتد، ولی تصادف فرخنده‌ای است که هربار به انتخاب ژن سالم‌تر و تطبیق‌پذیرتر منجر می‌شود. انتخابی که به ساختمان سلولی افزوده چیزهایی را اضافه و همواره آنها را پیچیده‌تر می‌کند.

 

این اتفاق شگرف و فرخنده در دنیای غیر بیولوژیک و در درون فرهنگ بشری نیز صورت می‌گیرد. بشر به مدد قدرت یادگیری اجتماعی و ابتکار، همواره در حال تغییر و اصلاح ابزار و ایده‌های قبلی است. این همان روند بی‌معنایی است که میل به انتخاب اصلح در آن باعث تکامل بیولوژیک می‌شود در روند یادگیری بشر به تحول ایده‌ها می‌رسد.

 

ما می‌دانیم انواع ایده‌ها در اشکال مختلف تکرار می‌شوند تا آن که ایده‌ جدید راه خود را هموار می‌کند ولی بهتر است از خودمان بپرسیم ایده از کجا می‌آید؟ برای پاسخگویی به این سئوال اساسی اجازه دهید برگردیم به اولین اختراعات بشر، به تبر و نیزه و ابزار اولیه‌اش. انسانی که مجهز به قابلیت یادگیری است و به همین دلیل انسان شده است بر اساس تجربه یاد می‌گیرد یک تیر و کمان تیزتر برای شکار بسازد. سئوال این است: آیا او می‌داند نوعِ بهتری از ابزاری که ساخته است وجود دارد؟ ایا این ساختن‌های گوناگون و تمرین برای رسیدن به نیزه بهتر، به اندازه "جهش" ملکولی، تصادفی نیست؟

 

شاید بتوان اذعان کرد که روند خلاقیت و ابتکار ما نیز تصادفی است. ما می‌دانستیم نیزه بهتری می‌خواهیم ولی نمی‌دانستیم چگونه به آن دست بیابیم. این پدیده شاید نمونه‌ای باشد از نحوه سیستم تولید خلاقیت ما که شباهت بسیار به اتفاق تصادفی دارد که در ژن‌ها صورت می‌پذیرد.

 

از این زاویه به بشر هوشمند و اشرف مخلوقات نگریستن همه نگاه ما را به جهان تغییر خواهد داد. به جای آنکه فکر کنیم ما همه جواب‌ها را می دانیم شاید بهتر است اعمال انسانی را به مثابه شانس و تصادف فرخنده‌ای بگذاریم که سلول‌های زنده جانوران را تکامل می‌بخشد. تصادفات و درهم‌آمیزی باورها و برداشت‌هایی که هربار باعث جهش در ایده های جدیدتر می‌شود.

 

مغز بشری که بر اساس آموزش و ابراز ایده‌های خام، سامان یافته است نمی‌توانست حدس بزند که سفینه فضایی و آی‌پاد خواهیم ساخت. پیشنهاد من در این زمینه به این مهم اشاره می‌کند که روند تکامل بر جست‌وجو و کشف ناشناخته‌ها تکیه دارد. خلاقیت از این منظر چیزی جز تلاش تصادفی یاخته‌های عصبی مغز برای تماس و تبادل اطلاعات، امکانات و در نتیجه گردآوردن ایده جدید نیست.

 

دستیابی به دانستنی‌ها و آشنایی با ایده‌های جدید هر روز ارزان‌تر و آسان‌تر می‌شود. این همان هراسی است که در تیتر مقاله اشاره کردم. به نظر می‌رسد وجود شبان- رمه‌گی ما گسترده‌تر می‌شود و ایده‌های جدید و خلق افکار جدید کمتر و سخت تر می‌شوند.

 

مغز ما در یک فرایند ناخودآگاه به گونه‌ای مکرر در حال خلق چاره‌های مختلف و سبک و سنگین کردن آنهاست. به قول کارل پوپر، فرق ما با دیگر حیوانات این است که فرضیه‌ها و حدسیات ما در ذهن ما باقی می‌مانند و به بیرون درز نمی‌کنند. ما قادر هستیم افکار و نیات خود را در ذهن خود آزمایش و همانجا نفی کنیم. همه حرفم این است که بتوانم خصیصه تصادفی بودن خلاقیت را با مکانیسم تصادف شرح دهم.

 

اینشتین به اعتراف خودش نمونه‌ای از ذهن خلاق است که می‌گوید: "من تفاوتی با دیگران ندارم فقط کنجکاوی بیشتری داشته‌ام." کنجکاوی‌ای که به او انگیزه داد تا انواع ایده‌ها، چاره‌ها و پاسخ‌های ممکن را به گونه‌ای تصادفی در ذهن خود به کنکاش بکشاند؛ روندی که امکان شکل‌گیری تصادف فرخنده را در تهیه ایده‌های مهم فراهم می‌آورد.

 

می‌خواهم دوباره برگردم به ادعای اصلی مقاله و بگویم همان دلایل شگرف و تصادفی که ما را صاحب ذهنی خلاق و آموزش‌پذیر ساخته‌اند، توانسته‌اند ما را تقلیدکننده خوبی هم بسازند. تاریخ تحولات تمدن‌ها نیز حکایت از آن دارد که همواره عده قلیلی کشف کردند و مبتکر بوده‌اند.

 

جمعیت ٨٠٠ میلیونی فیس‌بوک که در حال تبادل و تقلید و یادگیری ایده‌ها هستند و به سریع‌ترین زمان ممکن از دستاورد‌های جدید بهره‌مند می‌شوند کمتر انگیزه آن را می‌یابند تا خود مشکل‌گشا و چاره‌ساز باشند. همه به گوگل پناه می‌بریم تا به سرعت به سئوالات ما جواب دهد. دستیابی به دانستنی‌ها و آشنایی با ایده‌های جدید هر روز ارزان‌تر و آسان‌تر می‌شود. این همان هراسی است که در تیتر مقاله اشاره کردم. به نظر می‌رسد وجود شبان- رمه‌گی ما گسترده‌تر می‌شود و ایده‌های جدید و خلق افکار جدید کمتر و سخت تر می‌شوند.

 

متاسفانه کنجکاوی در حال رخت بر بستن است. از دید من، انسان به همان دلایلی که او را اشرف مخلوقات گرداند به ویژه تحت تاثیر قدرت یادگیری و تقلید، به انفعال و وابستگی هرچه بیشتر گرایش پیدا کرده است.

 

به دلیل سیستم جدید گردش آزاد و ارزان شدن دانستنی‌ها از تعداد مبتکران کاسته شده است. اگر در کنار این حقیقت بپذیریم که دانشمندان بزرگ فقط آدم‌های باهوش خوش شانسی بوده‌اند وضعیت هراسناک‌تر می‌شود. چون بلافاصله می‌توانیم حدس بزنیم که شاید همیشه خوش‌شانس نباشیم. هراسی که مرا وامی‌دارد تا باور کنم ما انسان‌ها، به خاطر قدرت یادگیری، به بطالت و تقلید هرچه بیشتر در خواهیم غلتید. این همان نگرانی‌ای است که مرا وادار می‌کند به این بیندیشم که ما موجودات بی‌نهایت احمقی هستیم. ما فراموش کرده‌ایم که قرار اولیه همه ما ابتکار و خلاقیت بود.

   


نظرات()  

چرا ما بی‌نهایت احمق هستیم؟

بخش نخست

مارک پیگل (Mark Pagel)

برگردان

ونداد زمانی

 

ونداد زمانی – آنچه می‌خوانید دیدگاه استاد زیست‌شناسی تکاملی و سردبیر دائره‌المعارف "تکامل" دانشگاه آکسفورد، مارک پیگل است که در مقاله "حماقت بی نهایت بشر معاصر" ارائه شده است. این استاد زیست‌شناسی و عضو آکادمی علمی انگلیس، ضمن ارائه تصویری کوتاه از تاریخ حیات روی زمین و پیدایش انسان، به مسیر تحولی‌ای اشاره می‌کند که بشر را احتمالاً بینهایت احمق کرده است

 

مارک پیگل: من یک زیست‌شناس تکامل‌گرا هستم و کارهایم بیشتر روی اتفاق‌های بزرگی که در تاریخ زمین به وقوع پیوسته متمرکز شده است؛ ماجراهایی که زندگی ما را رقم می‌زنند و در جلوی چشمان ما قرار دارند. تخصص من بررسی پدیده‌های بدیهی هستند که توجه چندانی به آنها نمی‌شود. یکی از همین بدیهیات، قابلیت فرهنگی بشر است. اتفاقی که به راحتی می‌توان از آن به عنوان مهم‌ترین واقعه روی کره زمین یاد کرد. حالا که با این ادعا می‌خواهم نظرم را عنوان کنم و بد نخواهد بود اگر نگاهی فشرده و گذرا به اصل پیدایش زمین و حیات آن در طول حدود این چهار و نیم میلیارد سال بیاندازیم.

 

نشانه‌های حیات، آن هم در شکل بسیار ساده تک سلولی‌هایی که به خودتکثیری دست یافته بودند، به نزدیک به ٣.٦میلیارد سال پیش برمی‌گردد. این موجودات نزدیک به دو میلیارد سال تنها شکل حیات روی زمین بودند. آنها بیشتر شبیه اجداد قدیمی باکتری‌هایی هستند که هنوز روی زمین ما جولان می‌دهند. از ١.٥ میلیارد سال پیش نوع جدیدی از تک‌سلولی به نام ایکاریوتیک پا به عرصه وجود گذاشت که بدن ما هم از آنها ساخته شده است.

 

تک‌سلولی‌های جدید نیم‌میلیارد سال طول کشید تا به سلول‌های ترکیبی تبدیل شوند و دوباره نیم‌میلیارد سال دیگر گذشت و فقط از نیم میلیارد سال اخیر بود که اتفاق‌های جالب و پیچیده‌ای در سازمان چند سلولی‌ها رخ داد. از پانصد میلیون سال گذشته گیاهان شکل گرفتند، ماهی‌ها تحول پیدا کردند و خزندگان و پرنده‌ها به وجود آمدند. در ادامه، از هفت‌میلیون سال پیش، شاهد حضور پستانداران و بشرسانان روی زمین شدیم.

 

بشر به شکلی که می‌شناسیم از ٢٠٠ هزارسال پیش تا به امروز روی زمین قدم زده است. درحقیقت در طول میلیاردها سال عمر زمین، تولد بشر در یک‌هزارم آخر عمر کهنسال زمین به وقوع پیوسته است. با این وجود، طبیعت زمین به شکل فاحشی در طول همین مدت کوتاه دستخوش تغییرات وسیعی شده که مسبب آن بشر است. شیوه قدیم زندگی ژنتیک که حدود چهارمیلیون سال بر زمین تسلط داشت جای خود را به تحول جدیدی داده است که من با عنوان "تحولِ ایده" از آن یاد می‌کنم.

 

با تولد انسان، یک تکامل واقعی به وقوع پیوست که قادر بود انرژی تحولی‌اش را از ظهور و انتقال ایده از ذهنی به ذهن دیگر فراهم آورد، بدون آن که حیات سلولی‌اش مجبور باشد تغییرات ژنتیک خود را عوض کند. به همین خاطر جمعیت بشر اولیه به خاطر تحولِ ایده‌هایش توانست تطبیق بیشتری با طبیعت پیدا کند و تحولی گسترده‌تر و سریع‌تر از تکامل ژنتیک را سامان دهد.

 

تجمع اید‌ه‌های به سرعت ایجاد شده توسط انسان به یک "فرهنگ تطبیق" بدل شد. اتفاقی شگرف و فرخنده که البته یکی دیگر از حقایق بدیهی است که بدون بهای لازم به عظمت آن، هر روز به کار می‌بریم. همه جانوران دیگر لاجرم زندانی محیطی هستند که تحول ژنتیک برای‌شان مقدور ساخته است ولی بشر هر نوع محیطی را از طریق "فرهنگ تطبیق" متناسب با وضعیت خود می‌سازد. بشر به عنوان یکی از انواع جانوران، با به‌کارگیری تکاملِ "ایده" که جدا از قابلیت‌های ژنتیک برای خود فراهم کرده است توانست اشرف مخلوقات شود.

 

فقط بشر است که می‌تواند از طریق دیدن و تقلید رفتار جدید و حتی پیچیده آن را بیاموزد. مهم‌تر از آن اینکه بشر می‌تواند دلیل اعمالی را که تقلید می‌کند درک کند.

 

از دو میلیون سال پیش، بخشی از اجداد اولیه ما به نام "هومو اراکتس" در صحرای آفریقا، نشانه‌هایی از خود به جای گذاشته که حکایت از موجودی ابزارساز می‌کند که روی دوپا ایستاده است؛ ابزاری که از او به جای مانده است این واقعیت را برملا می‌کند که نزدیک به ١.٥ میلیون سال تغییر و تحولی در ابزار این موجود صورت نگرفته است. همین عدم تحول نیز باعث نابودی این نوع می‌شود.

 

هنوز معلوم نیست نئاندرتال‌ها که ابزار پیچیده‌تری ساخته بودند شانس به کارگیری تکاملِِ ایده‌ها را نصیب خود کرده باشند. به هرحال این نوع از اجداد بسیار قدیمی ما پس از ٣٠٠ هزارسال زندگی در اروپا، جعبه ابزارشان وسعت چندانی نیافته بود. در همان دوران، بشر فقط با کمی تفاوت ژنتیک با نئاندارتال‌ها توانست باقی بماند. تفاوتی که باستان‌شناسان و مردم‌شناسان از آن تحت عنوان "یادگیری اجتماعی" یاد می‌کنند. این توانمندی، همزمان برایش فرهنگ و تطبیق را نیز مهیا کرد.

 

تعریف پدیده "یادگیری اجتماعی" کمی مشکل است ولی ما انسان‌ها آن را درک می‌کنیم. به نظر می‌رسد فقط بشر قادر است ازاین توانمندی برخوردار باشد. فقط بشر است که می‌تواند از طریق دیدن و تقلید رفتار جدید و حتی پیچیده آن را بیاموزد. مهم‌تر از آن اینکه بشر می‌تواند دلیل اعمالی را که تقلید می‌کند درک کند.

 

منتقدینی هم هستند که به قابلیت یادگیری حیواناتی نظیر خانواده میمون‌ها، دلفین‌ها و سایر جانوران اشاره می‌کنند، اما نکته اساسی این است که سایر جانوران دلیل تقلیدشان بر اساس پاداشی است که دریافت می‌کنند. میمونی که به ازای یاد گرفتن شستن ظرف کثیف یک موز می‌گیرد برای گرفتن پاداش به شستن ظرف تمیز هم می‌پردازد. همین تفاوت کوتاه بین نوع تقلید بشر و سایر حیوانات آموزش‌پذیر، دره عظیمی بین بشر و دیگران ایجاد کرده است.

 

بشر بدون توجه و تمرکز بر انگیزه اولیه پاداش، امکان دست یافتن به انتخاب بهتر را دارد و می‌تواند انتخابش را برای خود قابل فهم کند. در همین مسیر انباشت دانش و انتقال آن به دیگری و از دیگری به خود است که انتخاب قبلی‌اش را باز هم بر اساس نیاز جدید تحول می‌بخشد، اما حیوانات یک عمل ژنتیک و حتی تقلیدی را به گونه‌ای مداوم فقط تکرار می‌کنند.

 

تاکید و علاقه‌ام به موضوع قدرت تکاملی "یادگیری اجتماعی" به این جهت است که باور دارم این قابلیت به‌طرز شگرفی باعث شکل‌دهی موجودیت انسانی و باور نکردنی ما شده است. من معتقدم این اتفاق به دو دلیل امکان‌پذیر شده است. به باور من، دو وسیله‌ای که قابلیت یادگیری را به ما ارزانی داشته "خلاقیت" و "اجتماعی بودن" ما است.

 

حقیقت وجودی "یادگیری اجتماعی" در این نهفته است که نقش آموزش و نحوه تبادل و ترکیب و در هم‌پیچی آن شبیه و مترادف همان سیستمی است که در حین انتخاب طبیعی و در درون ژن سلول‌ها به وقوع می‌پیوندد. انتخاب اصلح در طبیعت شیوه‌ای است که در بین احتمال‌های ممکن و موجود ژن را وامی‌دارد تا برای تنازع بقا، بهترین آنها را انتخاب کند تا بتواند در خود تغییر جدید را نیز فراهم بیاورد.

 

از این زاویه، شیوه رفتاری که منجر به "تحول بیولوژیک" می‌شود می‌تواند قابل مقایسه باشد با یادگیری اجتماعی بشر که منجر به "تحول ایده" بشر می‌شود. تحولی که با جست‌وجو و انتخاب جدید در بین ایده‌های محتمل و ممکن در بین فرصت‌ها و شرایط مختلف توسط ذهن بشر صورت می‌گیرد. ما با انتخاب بهترین ایده و با تقلید از آن و در نهایت با بهتر ساختن همان ایده با سرعتی سرسام‌آور همان مسیری را می‌رویم که تحول ژنتیک آن را به کندی دنبال می‌کند.

 

ما خیال می‌کنیم موجودات باهوش و مستعدی هستیم ولی قابلیت یادگیری از دیگران عمومی‌ترین خصیصه ما شده است و لازم نیست که خودمان انگیزه و انرژی لازم برای مبتکر بودن را داشته باشیم. اصلاً این سئوال هم ممکن است مطرح شود که چراخودمان نمی‌خواهیم مبتکر باشیم؟ پاسخ آن روشن است: برای اینکه اختراع و ابتکار کار سختی است و زمان زیادی می‌گیرد.

 

من فکر می‌کنم باید با این شکل قیاس با جدیت بیشتری روبه‌رو شد. همانطوری که انتخاب طبیعی در میان جمعیت ژن‌ها از گزینش نمونه بهتر تبعیت می‌کند و قابلیت جدید را موجودیت می‌بخشد یادگیری اجتماعی نیز روی جمعیت بشری و تحول انتخاب شده آن تاثیر می‌گذارد و نحوه بهتری از تطبیق را عرضه می‌کند.

 

منظورم از شکل‌گیری یک موجودیت جدید این است که دستخوش تغییری می‌شویم که از ما انسان جدیدتر می‌سازد. به همین دلیل که یادگیری اجتماعی از ما شخصیت جدیدی می‌سازد می‌خواهم نتیجه بگیرم که ما آنقدر که فکر می‌کنیم هوشمند نیستیم و در اصل، قابلیت یادگیری کم‌کم ما را کم‌هوش‌تر می‌سازد. من به عنوان انسان در میان جامعه‌ای زندگی می‌کنم که در آن شاهد اعمال دیگران هستم و اختراعات‌شان را تقلید می‌کنم. به این ترتیب بدون آن که خودم شخصاً به فکر حل مشکلات و کمبودهایم باشم با دردسر کمتر یاد می‌گیرم و صدالبته به نفع من است که تقلید کنم.

 

اگر قرار است نیزه‌ای درست کنم و ایده‌ای ندارم که چگونه نوع بهتری بسازم، با مشاهده افراد دیگر که به پاسخ تکنیکی بهتر رسیده‌اند مشکلم را برطرف می‌کنم. این بدان مفهوم است که "یادگیری از اجتماع" شرایطی را فراهم کرده است که در طی 200هزارسال گذشته، همواره چشم به عده قلیلی دوخته‌ایم که توانایی و پی‌گیری و از خودگذشتگی لازم برای اختراع و خلاقیت را ایجاد کرده‌اند.

 

ما خیال می‌کنیم موجودات باهوش و مستعدی هستیم ولی قابلیت یادگیری از دیگران عمومی‌ترین خصیصه ما شده است و لازم نیست که خودمان انگیزه و انرژی لازم برای مبتکر بودن را داشته باشیم. اصلاً این سئوال هم ممکن است مطرح شود که چراخودمان نمی‌خواهیم مبتکر باشیم؟ پاسخ آن روشن است: برای اینکه اختراع و ابتکار کار سختی است و زمان زیادی می‌گیرد. برای همین در جست‌وجوی افرادی هستیم که مصیبت‌های ابتکار و خلاقیت را به جان می‌خرند. ما دیگر لازم نیست اشتباه کنیم و وقت وانرژی ما تلف شود. بسیاری از ما همراهی و دنباله‌روی را ترجیح می‌دهیم. این رفتاری است که بخش عمده ما انسان‌ها، از بدو پیدایش با وجود داشتن قدرت ابتکار برگزیده‌ایم.

 

این نوع قضاوت، تصویر دیگری از ما انسان‌ها خلق می‌کند. اگر نقب صمیمانه‌ای به درون انسانی خود بزنیم پی می‌بریم که این نوع داوری با ما سازگاری بیشتری دارد. همه ما می‌توانیم به موارد و ابتکارهای مختلف بشری در طول تاریخ بنگریم و مثلاً ببینیم که اولین نیزه و سپر و تیرک‌مان را چه کسی ساخته است؟ طرح این سئوال هم ضروری است: چه تعداد از ما ایده‌هایی ارائه داده که زندگی بشر را دستخوش تغییر کرده است؟

 

البته همه اعلام خواهیم کرد که این توقع از تمامی بشر غیر واقعی و زیاد است. خب! بیایید از خودمان بپرسیم چه تعداد از ما ایده محدودتری را عرضه کرده که دیگران را متاثر و علاقه‌مند به تقلید از کار ما کرده است؟ نتیجه مشابهی را همه ما احساس خواهیم کرد. همه می‌دانیم که تعداد انسان‌های خلاق و مبتکر نادر کم است. یادگیری از اجتماع که در ذات پیچیده انسان تعبیه شده است ضرورتاً ما را به سمت آموختن، تقلید و دنباله‌روی سوق می‌دهد.

 

این ادعا به نظر سختگیرانه می‌آید که ما در طول 200 هزار سال گذشته بیشتر از هرچیز رمه‌های شبانان بوده‌ایم. ما اگر همین تئوری را در ادامه منطق خود جست‌وجو کنیم بر نگرانی‌های ما به ذات تقلیدکننده بشری افزوده می‌شود. آن هم وقتی که جوامع بشری مرتبط به هم، بیشتر و بزرگ‌تر و به همان نسبت راه‌های تقلید از دستاوردهای مبتکرانه دیگران، آسان ‌تر می‌شود.

 

منبع:

Mark Pagel, Infinite Stupidity, Edge Magazine 

   


نظرات()  

رستمی با اشاره به اینکه سن خودکشی در استان ایلام به کمتر از 30 سال كاهش یافته است، افزود: در برخی شهرستانها به‌خصوص "ایوان" وضعیت خودکشی از مرز بحران نیز عبور کرده که در قیاس استانی، وضعیت خوبی در پی نخواهد داشت.
مدیركل بهزیستی استان ایلام هشدار داد: خودکشی در استان ایلام به یک بحران اجتماعی تبدیل شده که بسیار نگران ‌کننده است.

"صادق رستمی"، در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: با توجه به اینکه آمار دقیقی از میزان ثبت خودکشی نداریم، اما بنا بر تحقیقات صورت گرفته، در برخی ماهها، مرگ 4 نفر در سطح استان در طول هفته به دلیل خودکشی رخ می‌دهد.

وی با بیان اینکه خودکشی‌های انجام‌ شده بیشتر توسط زنان صورت می‌گیرد، عنوان کرد: آمارهای ذکر شده از این وضعیت توسط معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی و مراکز بهداشت و درمان استان ثبت شده است.

رستمی با اشاره به اینکه سن خودکشی در استان ایلام به کمتر از 30 سال كاهش یافته است، افزود: در برخی شهرستانها به‌خصوص "ایوان" وضعیت خودکشی از مرز بحران نیز عبور کرده که در قیاس استانی، وضعیت خوبی در پی نخواهد داشت.

مدیرکل بهزیستی استان ایلام، یکی از دلایل بالابودن میزان خودکشی در بین زنان را، طلاق و مشکلات جانبی آن دانست و تصریح کرد: در راستای مهار این مشکل در سطح استان، بهزیستی قصد دارد با همکاری معاونت اجتماعی نیروی انتظامی و مرکز تحقیقات و پیشگیری از طلاق دادگستری استان، زنان بیوه پس از طلاق را تحت پوشش قرار بدهد.

وی، نقش رسانه‌ها را در مقابله با این پدیده شوم بسیار بااهمیت خواند و گفت: با توجه به رایزنی‌های صورت گرفته توسط مدیران و نهادهای فرهنگی استان، امیدواریم بتوانیم این بحران اجتماعی را به طور چشمگیری کاهش دهیم که شاهد این صحنه‌های دلخراش در استان نباشیم.

   


نظرات()  

آیا مشکلات دیگران تبدیل به مشکل شما می‌شود؟آیا زندگی دیگران، زندگی شما را تحت تاثیر قرار می دهد؟اگر پاسخ شما مثبت است، شاید یک "هم‌وابسته" باشید.نمی خواهم گیجتان کنم ولی هم‌وابستگی مفهوم نامعلومی‌دارد زیرا وضعیتی تیره، نامعلوم و غم انگیز است. قضیه علمی و پیچیده که تعریف آن در
یک یا دو جمله دشوار می‌باشد. گاهی هم‌وابستگی پاسخ و واکنش فردی در برابر الکلیسم فرد دیگری می‌باشد و گاهی نهبا این حال یک رشته ی مشترک در تمام تجربیات هم‌وابستگی وجود دارد و آن پاسخ و عکس العمل ما نسبت به اطرافیان و ارتباط با دیگران می‌باشد، چه دائم الخمر باشند، چه طبیعی.
هم‌وابسته کسی است که اجازه دهد رفتار فرد دیگری بر او اثر گذارد و برای کنترل رفتار طرف مقابل خود دچار رنج و عذاب گردد. طرف مقابل ممکن است که یک بچه، بزرگسال، همسر، معشوق، برادر، خواهر، والد، پدر یا مادربزرگ، ارباب رجوع یا بهترین دوست فرد باشد.


با شناخت بیشتر هم‌وابستگی مشخص گردیده، افراد زیادی مبتلا به آن می‌باشند: بزرگسالانی که فرزند افراد الکلی بوده‌اند، افرادی که در کنار بیماران روانی زندگی می‌کنند. کسانیکه در ارتباط با بیماران بسیار مزمن بودند و والدینی که فرزندان آنان ناهنجاری رفتاری دارند، حتی الکلی ها و معتادینی که اعتیاد خود را ترک کرده بودند. در ظاهر این دیگران هستند که به هم‌وابسته‌ها وابسته‌اند، ولی واقعیت این است که هم‌وابسته‌ها نیازمند و وابسته به آنها می‌باشند.

   


نظرات()  

فرافکنی چیست؟

فرافكنی در معنای لفظی بر پرتاب كردن رو به بیرون یا رو به جلو دلالت دارد و به فرایند یا اسلوبی اشاره دارد كه افراد به مدد آن، ایده‌ها، تصویرها و امیال را بر محیط بیرونی‌شان تحمیل می‌كنند.فرافکنی یکی از دفاع های روانی است،درست مانند پادتن ها که دفاع از بدن را به عهده دارند. فرافکنی به معنای نسبت دادن غیرارادی رفتار ناهشیارانه خود به دیگران است. به طوری که انگار این ویژگی ها صرفا در دیگری یا دیگران وجود دارد.

در ادبیات غنی ما نیز فرافکنی در این جمله آورده شده است:"کافرهمه رابه کیش خود پندارد"برای مثال:اگرکسی در درون خویش احساس حقارت و خودکم بینی کند ممکن است این ویژگی را به دیگران فرافکنی کندو به این نتیجه برسدکه دیگران او را تحقیر می کنندو رفتار درستی با او ندارند.یا فردی که نسبت به دیگران بدبین است ممکن است رفتار و گفتار دیگران را بد تعبیرکند و به این نتیجه گیری نادرست برسدکه دیگران قصد صدمه زدن به او را دارند یا در پی این هستند که (اصطلاحا) زیرآب او را بزنند.

در فرافکنی ما فقط آنچه را که خودمان هستیم دردیگران می بینیم..برای مثال : اگر خشم را در خود انکار کنید افراد تند خو را جلب می کنید چون احساس خشم سرکوب شده سبب می شود تندخویی اطرافیان را ببینید یا نسبت به افراد تندخو واکنش های بسیار شدیدی از خود نشان دهید چون فکر می کنید شما فرد خشمگینی نیستید و هیچ گونه خشمی در درون تان نیست . اگر از تکبر کسی می رنجید شاید به آن دلیل است که تکبر را در وجود خود نمی پذیریدو آن را انکار می کنید . البته بدین معنا نیست که ما نسبت به ویژگی های منفی در خود یا دیگران بی تفاوت باشیم. طبیعی است که ویژگیهای منفی مانند حسد، تکبر، پرخاشگری، رقابت جویی خصمانه و مانندآن، واکنش های منفی در ما برمی انگیزد، اما اگراین ویژگیها در خودمان باشد و از آن بی خبر باشیم، مطمئنا واکنشهای منفی ما بسیار شدیدتر از کسانی خواهد بود که نسبت به این ویژگی های منفی وجود خود، آگاهی دارند.

علت استفاده از فرافکنی: فرافكنی یكی از مكانیسم‌های دفاعی ناخودآگاه علیه اضطراب محسوب می‌شود. در این معنی خواسته‌ها و انگیزه‌های غیر قابل پذیرش كه با شناخت آنها در "خود"، ممكن است موجب ناراحتی شود، به دیگران نسبت داده می‌شود.

با این وسیله دفاعی، فرد می‌كوشد تا تمایلات نامناسب و ناپسند خویش را به دیگران نسبت دهد و در نتیجه خود را عاری از هرگونه عیب و نقص بداند و خود را از احساس گناه، برهاند. با این وسیله دفاعی، فرد در مورد دیگران با مقیاس خویش قضاوت می‌كند. مثلاً فرد خسیس دیگران را متهم به خسیس بودن می‌كند. انتقاد و سرزنش مداوم از دیگران و نسبت دادن صفات و خصوصیاتی به افراد دیگر، غالباً ناشی از وجود این كیفیات در فرد نسبت‌دهنده است. اینگونه فرافكنی، اساساً نوعی دلیل‌تراشی است. پسری كه در حال دعوا و كتک‌كاری با دیگری است، معمولاً او را برای شروع دعوا مورد سرزنش قرار می‌دهد. هرچند فرافكنی بسیار متداول بوده و بی‌شك در كاهش دادن تنش‌ها در فرد ناراحت و ناكام مؤثر است؛ اما استفاده مداوم از آن برای فرد، خنثی می‌شود؛ زیرا در درجه نخست هیچ‌گونه كمكی به حل مشكل اساسی فرد نمی‌كند و در درجه دوم، استفاده مداوم از این وسیله دفاعی ممكن است فرد را در اوهام و تخیلات فرو برده و نهایتا با عدم شناخت مسئله راهکاری اشتباه برای حل آن اتخاذ کند.

از سوی دیگر معمولا رنجش ما از دیگران به سبب جنبه های حل نشده خودمان است . بنابراین ، بیشتراوقات مطالبی را که به عنوان قضاوت یا راهنمایی به دیگران می گوئیم ، در واقع به "خودمان" می گوییم. مانقطه ضعف های خود را به دیگران نسبت می دهیم و مطالبی را به دیگران می گوییم که در درون خود ماست . هنگامی که در باره دیگران پیش داوری می کنیم ، در حقیقت در باره خود پیش داوری کرده ایم . به علاوه ، در بسیاری از موارد توصیه هایی که به دیگران می کنیم نشانه این است که خودمان به آن توصیه ها نیاز داریم و بخشی از درون ما تشنه این توصیه هاست و آن را می طلبد .خصلت های فرافکنی شده به دیگران خصلت هایی است که در سایه ما به سر می برند و سایه آن بخشی از روان است که در اعماق خودآگاهی یا بین آگاهی و ناخودآگاهی قرار دارد.تا هنگامی که وجود برخی جنبه ها را در خودانکار می کنید ، به این افسانه تداوم می بخشیدکه، سایرین ویژگیهایی دارند که شما ندارید.هنگامی که کسی را تحسین میکنید این فرصت را پیدا می کنید که یکی از جنبه های خود و او را پیدا کنید.

می گویند روزی حکیمی با ملانصرالدین قراری داشت تا با هم به مناظره بنشینند هنگامی که حکیم به خانه ملا رسید او را در خانه نیافت و بسیارخشمگین شد . تکه گچی برداشت و بر درخانه ملا نوشت :"نادان ابله ". ملانصرالدین به خانه آمد و این نوشته را دید و با شتاب به منزل حکیم رفت و به او گفت :"قرارمان را فراموش کرده بودم مرا ببخشید تا به منزل آمدم و اسم شما را بردرمنزل دیدم به یاد قرارمان افتادم"

فرافکنی مثبت و منفی:علاوه بر فرافکنی های منفی باید به فرافکنی های مثبت نیز توجه کنیم، آنها نیز یادآور جنبه هایی در ما هستند. اگر شجاعت یک قهرمان را تحسین می کنید، به این دلیل است که میزان شجاعتی راکه می توانید در زندگی ابراز کنید در او می بینید. بیشتر افراد عظمت خود را فرافکنی میکنندو اگر شما عظمتی را مشاهده می کنید، در واقع عظمت خودتان را می بینید.چشمانتان را ببندید و به این نکته بیندیشید، اگرعظمت فرد دیگری را تحسین میکنید،آنچه می بینید عظمت خودتان است و اگر آن را نداشتید نمی توانستیدآنرا دردیگری تشخیص دهید. شاید شما به شیوه ای متفاوت این ویژگی را نشان میدهید. بنابراین ، می توان گفت وقتی به کسی عشق می ورزید در واقع به دلیل خصلت هایی است که آن فرد دارد و این خصلت ها جایی در تاریک خانه وجود شما پنهان شده اند. کافی است چشمانتان را باز کنید و به خود بنگرید.البته چون نمی توانیم خودمان را بنگریم، به آینه ای نیاز داریم . شما آینه من هستید و دیگران آینه شما. بزرگان دین به ما گفته اند که مومن آینه مومن است. مطمئنا چیزهایی که در خودتان دوست دارید یا ندارید در دیگران می بینید. با شناسایی ودرآغوش کشیدن این جنبه های خود، می توانید با خود و دیگران ارتباط بهتری برقرار کنید.به قول دوست عزیزم آقای فرخی درکتاب و وبلاگ جاودانه ها ۱:اگر با صداقت بدی هایت را دیدی ، بسیاری از دغدغه هایت حل می شوند. یا آنجایی که می گوید:اگرانسان ها در گفتن عیوب یکدیگر غرض ورزی نکنند، خیلی زود همه اصلاح می شوند. یا اینکه : اگر اهل آموختن ادب از بی ادبان باشید بی ادب ترین دردرون شما نشسته است.

اکنون بهتر است چند تمرین ساده اما مستمررا انجام دهیم:

- اگر متوجه شدید که نسبت به رفتار دیگران واکنش شدیدی از خود نشان می دهید، می توانید از خود بپرسید خوب، درست است که فرد الف رفتارهای نامناسبی دارد، ولی چرا من باید تا این اندازه نسبت به او حساسیت نشان دهم و از او متنفر باشم. پس حتما اشکالی در من وجود دارد که تا این اندازه حساس هستم و از طرفی اگر دیگران را افرادی در حال رشد ببینید، به جای نشان دادن واکنش های منفی شدید با انها مدارا خواهید کرد و با خود خواهید گفت رفتارهای نامناسب آنها از تاریخچه زندگی آنها بر می خیزد و اگر زندگی فرصت های مناسبی در اختیار آنان قرار دهد، مطمئنا اصلاح خواهند شد.

- به مدت یک هفته خود را زیر نظر بگیریم، اگر از کسانی رنجیده ایم، دلایل رنجش و رفتاری که باعث این رنجش شده را یادداشت کنیم. سپس برگذشته خود مرور کنیم - آیا تاکنون این رفتارها یا ویژگی های منفی در ما دیده شده است یا خیر؟

- نظر خود را در باره نزدیکان، دوستان ، افراد خانواده و همکاران بنویسیم و در صورت امکان از آنها نیز نظر خواهی کرده یالااقل قبل از قضاوت قطعی کمی به افشای واقعیت فرصت دهیم تا حقیقت روشن شود.

- برای بهتر شدن زندگی، به دیگران چه توصیه ای می کنیم؟ فهرستی از پندارها - قضاوتها و توصیه هایی که به دیگران می کنیم ، تهیه کنیم. آیا تمام تصورات و قضاوتهایمان نسبت به دیگران صحیح هستند؟ آیا این توصیه ها برای خودمان مناسب نیستند؟ شاید این توصیه ها برای ما نیز مفید باشند. پس کافی است به توصیه هایی که به دیگران می کنیم ابتدا خود عمل کنیم تا به نتیجه مثبت فرافکنی دست یابیم.

   


نظرات()  

چرا از ترسیدن لذت می‌بریم؟

چرا از ترسیدن لذت می‌بریم؟ممکن است این پرسش برایتان پیش آمده باشد که چرا انسان‌ها گروه‌گروه به تماشای فیلم‌های ترسناک می‌روند یا در شهر بازی‌ها برای ورود به «تونل وحشت» صف می‌کشند؟ به گفته دانشمندان این قابلیت مغز انسان که می‌تواند ترس را لذت‌بخش سازد احتمالاً کلید کشف علّت هراس‌ها (فوبیا) و اختلالات اضطرابی است.
انسان‌ها وقتی می‌ترسند بدنشان به طور خودکار واکنش «مقابله یا فرار» نشان می‌دهد. ضربان قلبشان افزایش می‌یابد، تندتر نفس می‌کشند، عضلاتشان منقبض می‌شود و توجهشان به واکنش مؤثر نسبت به تهدیدی که پیش آمده، متمرکز می‌شود.
اگر مغز بداند که خطر واقعی وجود ندارد، آنگاه این آزاد شدن سریع آدرنالین برای ما لذت‌بخش می‌شود. بنابراین، رمز لذت بردن از چنین هیجاناتی در دانستن چگونگی برآورد مناسب از میزان خطر واقعی نهفته است. برای مثال، بچه‌ها در بیشتر مواقع، بر آورد بیش از حدّی از خطر دارند و «ترس واقعی» را تجربه می‌کنند. در این مواقع است که آن‌ها به پدر و مادر خود آویزان می‌شوند و گریه می‌کنند زیرا اطمینان یافته‌اند که احتمال خطر زیاد است. امّا بزرگتر‌ها ممکن است ابتدا وحشت کنند ولی پس از آن به خنده روی می‌آورند زیرا به سرعت تشخیص می‌دهند که خطر جدّی و واقعی وجود ندارد.
این پدیده، توصیف‌گر این است که چرا بعضی‌ها می‌توانند از پرش با اسکی، سقوط آزاد با طناب ( bungee Jumping ) و ورزش‌های خطرناک لذت ببرند. اگر از آن‌ها در این مورد سؤال شود خواهند گفت که به دلیل تمرین‌های پیشین و احتیاط‌های لازم، ریسک خطر بسیار پائین است و بدین خاطر می‌توانند از این فعالیت‌ها لذت ببرند.
ساختار کلیدی در مغز انسان که مسئول این تأثیر است به احتمال زیاد «بادامه مغز» ( amygdala ) است که خاطرات پیوندخورده به هیجانات را شکل می‌بخشد و ذخیره می‌کند.
به عقیده روان‌شناسان، توانایی لذت بردن از ترس، یک حس تکاملی را در انسان‌ها به وجود آورده است. همین انگیزه است که به کشف احتمالات جدید، یافتن منابع تازه غذایی و مکان‌های بهتری برای زیستن می‌انجامد. برای انسان‌ها انحراف از معیارها و رسوم عادی، تا یک حدّ معین، لذت‌بخش است.
اگر انسان به طور مکرّر در معرض تحریکات ترسناک قرار گیرد، مغز به آن عادت می‌کند و دیگر آن را به عنوان یک پدیده ترسناک شناسائی نمی‌کند. از همین واقعیت در درمان‌های شناختی برای هراس‌ها و اختلال فشار روانی پس آسیبی استفاده می‌شود. در این روش درمانی، بیمار به مدّت طولانی در معرض چیزی که از آن می‌ترسد (و در واقع ترسناک نیست) قرار داده می‌شود. این شیوه درمانی شناختی، همراه با تجویز دارو، در ۸۰٪ مواقع با موفقیت همراه می‌شود.

   


نظرات()  

کنار آمدن با غم

کنار آمدن با غمشوک روحی، ناباوری، ناامیدی، عصبانیت و آرامش عکس العملهایی هستند که معمولاً بعد از مرگ یکی از عزیزان یا حتی قطع یک رابطه دوستی(احساسی) بروز می کنند.
شدت غمگینی و مدت آن می تواند بسته به ماهیت رابطه و نحوه از میان رفتن آن، به عنوان مثال، مرگ، طلاق، خاتمه دوستی و یا حالات بسیار متفاوت دیگر باشد. مرگ کودک می تواند برای خانواده اش غم سنگینی باشد اما در عوض، مرگ فرد سالخورده ای که زندگی طولانی، شاد و سلامتی را سپری کرده است، احتمالاً برای اقوام جوانتر و فامیل دور سبک خواهد بود، در حالی که ممکن است این مسئله برای همسر همان فرد تکان دهنده و بسیار سخت باشد.
به اعتقاد پژوهشگران تجربه غم و اندوه در چهار مرحله رخ می دهد. مرحله اول وارد شدن ضربه روحی و ناباوری است و در پی آن مرحله دوم درد شدید از دست دادن را احساس می کنیم، مرحله سوم شامل حالت خشم و احساس گناه است و در مرحله نهایی حالت روحی فرد روبه بهبود نهاده و تعادل روحی خود را به دست می آورد.
ممکن است نتوان بین مراحل بعدی به طور کامل تمایز قایل شد، همچنین افراد مختلف در این موارد احساسات متفاوتی دارند. اگرچه، درک روند معمول غمگینی می تواند ما را در فهم احساسات شدید و در بعضی موارد متضاد که به هنگام سوگواری در خود می یابیم، یاری دهد. همچنین به این ترتیب می توانیم از دوستان و نزدیکان خود، در چنین مواردی حمایت کنیم وآنها را یاری دهیم.
● حقیقت ندارد!
هنگامی که جدایی ناگهانی است، مثلاً فردی از دنیا می رود و یا حتی یکی از طرفین(زن یا شوهر) اظهار تمایل به جدایی می کند، عکس العمل فوری ما چیزی جز شوکه شدن و حالت ناباوری نمی باشد. البته این مرحله کاملاً کوتاه (موقت) بوده و به طور معمول برای چند روز یا حداکثر یک هفته ادامه می یابد. معمولاً علائم جسمانی نظیر حالت تهوع، سردرد و بالا رفتن ضربان قلب و تنگی نفس نیز به همراه این حالت شوکه شدن(ضربه روحی) بروز می کند. شدت این علائم جسمانی مربوط به غیرمنتظره بودن واقعه می شود. برخی افراد نیز احساس کرختی و بی حسی را به همراه این حالت تجربه کرده اند، مراسم تدفین به افراد سوگوار کمک می کند که این ضایعه را پذیرفته و به مرحله بعد بروند.
عصبانیت حاصل از دست دادن فرد به دنبال رفع ضربه روحی و پذیرفتن آنچه اتفاق افتاده است، درد و رنج روحی و معمولاً جسمی شدیدی به فرد عارض می شود. بسیاری روانشناسان بر این باورند که این مرحله یک بخش بسیار ضروری و مؤثر در تجربه غم و اندوه است. تا زمانی که رنج و ناراحتی خود را نشان ندهیم، حقیقت از دست دادن کسی را باور نمی کنیم. بسیاری از بازماندگان گریه های شدید، بی تابی، بی خوابی، بی اشتهایی و کاهش وزن را تجربه می کنند. فرد مصیبت زده(سوگوار) نیاز به حمایت شدید روحی، روانی در این دوران دارد. از آن جا که مردم نمی توانند در این احساسات شدید فرد سهیم باشند، شخص سوگوار معمولاً از حمایت روحی لازم برای طی هرچه سریعتر این دوران برخوردار نمی شود و این وضع می تواند از چند هفته تا چند ماه ادامه یاد. فقط نباید فرد سوگوار را خیلی تنها گذاشت.
● احساس بی کسی
در مرحله سوم، عصبانیت و احساس گناه دو احساس اصلی هستند که به سراغمان می آید. در بعضی موارد این خشم متوجه فرد مرده و یا کسی می شود که ما را ترک کرده است.
بعضی اوقات هم ناراحتی خود را به سر دیگران، به خصوص افراد خانواده و یا دوستان و یا کسانی که به نحوی با قطع این رابطه مرتبط بوده اند، خالی می کنیم. کسانی که اعتقادات مذهبی دارند، ممکن است ناراحتی خود را متوجه خدا نمایند که اجازه داده است چنین اتفاقی بیفتد. خشم و عصبانیت احساسی است که سراغ بسیاری افراد در حالات مختلف می آید. ممکن است از احساس خشم نسبت به فرد متوفی احساس گناه بنمائیم. معمولاً احساس سردرگمی و شرمساری می کنیم، افسرده می شویم و از جمع دوری کنیم، به خصوص در صورتی که نتوانیم این احساسات خود را آزادانه بیان کرده و تصدیق کنیم. در حالی که نزدیکانمان می توانند خود نقش مهمی را در بیان آزادانه احساساتمان داشته باشند، باید ا ین نکته را مدنظر داشته باشند که ممکن است در معرض خشم ما قرار بگیرند. در این مرحله، فرد سوگوار ممکن است کسانی را که بیش از همه به آنان نیاز دارد از خود دور کند. برخی افراد دچار حالت غمگینی دایمی(مزمن) شده و باید تحت درمان تخصصی قرار بگیرند تا از این مرحله بیرون آمده و به مرحله بعد که بازیابی تعادل روحی و روانی است پیش بروند.
● بهبود و بازیابی (تعادل روحی)
هرچقدر غم و اندوهمان سنگین باشد، باز هم زمانی فرا می رسد که امید به زندگی در ما بیدار می شود.
انرژی روحی که در روابط گذشته خود ذخیره کرده ایم باید از نو در قالب دوستی ها و روابط جدید پی ریزی شود. ممکن است بسیار آسیب پذیر شده و به سرعت ناراحت شویم و برقراری ارتباط مجدد برایمان دشوار باشد.
ممکن است پذیرفتن این حالت روحی برای خانواده و دوستان سخت باشد. آنان نیز از دست دادن را تجربه کرده اند. فرد بازمانده باید متوجه باشد که برقراری رابطه جدید می تواند به عدم وفاداری نسبت به فرد مرده تعبیر شود و ممکن است به درگیری میان سایر بازماندگان منجر شود. باید این احساس را آشکار و در مورد آن صحبت کرد. به مرور زمان، فرد سوگوار می تواند با لذت به گذشته نگاه کند و بخشهای شاد و جالب روابط گذشته خویش را به یاد آورد. ممکن است حتی در زمانی که روابط جدید احساس شادی و آرامش به ما می دهند، باز هم دچار احساس از دست دادن باشیم، زیرا هرکس به نوبه خود بی همتا است و با مرگ فرد مورد علاقه و یا ترک، نمی توانیم جایگزینی برای او بیابیم، اما احساس شادمانی و رضایت از اوقات خوشی را که با یکدیگر سپری کرده ایم، در نهایت غالب خواهند بود.

   


نظرات()  


انزوا در افراد و روش های دوری از آن

انزوا در افراد و روش های دوری از آنانزوا، احساس تهی بودن و پوچی در درون شماست، احساس می‌کنید از جهان جدا شده‌اید و دورافتاده‌اید و ناگهان از آنچه که مایلید به آن برسید، محروم می‌شوید، انزوا انواع مختلف و درجه‌های متفاوتی دارد. ممکن است انزوا را بعنوان یک احساس مبهم تجربه کرده باشید که گویی بعضی چیزها در وضع رضایت بخشی نیست و نوعی پوچی جزئی، به شما دست می‌دهد. یا احتمال دارد انزوا را بعنوان یک ناکامی بسیار شدید و دردی جانکاه احساس کنید. انزوا، انواع متفاوتی دارد؛ گاهی انزوا مربوط به از دست دادن فرد خاصی است؛ چرا که وی مرده است یا خیلی از شما دور می‌باشد. نوع دیگری از انزوا ممکن است بدلیل احساس تنهایی و عدم ارتباط با مردم ایجاد شود چون واقعاً، از نظر فیزیکی، از مردم جدا شده‌اید، مثل وقتی که شما در شیفت شب کار می‌کنید یا در بخشی از سازمان که به ندرت مردم به آنجا می‌آیند، به تنهایی مشغول کارید. حتی شاید زمانی که مردم در اطراف شما هستند، از نظر روحی احساس تنهایی کنید، چرا که نمی‌توانید با آن‌ها ارتباط برقرار کنید.
- منزوی بودن با فقط تنها بودن تفاوت دارد
لازم به تأکید است که انزوا، مشابه تنها بودن نیست، زیرا همه ما زمانی دوست داریم که تنها باشیم. اما، انزوا احساس تنها شدن و اندوه به خاطر این تنهایی است. و البته، همه ما گاهی احساس تنهایی می‌کنیم. زمانی که به نظر می‌رسد در انزوای خود گیر کرده‌ایم، این‌جا هست که یک مشکل واقعی برای ما پیش آمده است.
- چگونه می‌توانیم در احساس انزوای خودمان دخیل باشیم؟
انزوا یک حالت منفعل و غیرفعال است. یعنی با عدم توجه ما، این حالت به آرامی، باقی می‌ماند و چنانچه هیچ‌کاری برای تغییر آن نکنیم، انزوا ادامه پیدا می‌کند. عجیب اینکه، لحظاتی وجود دارد که ما خود پذیرای انزوا هستیم. حتی گاهی فرو رفتن در این نوع احساسات منجر به افسردگی و ناتوانی می‌شود که البته باعث حال منفعل‌تر و افسردگی بیشتر خواهد شد.
- پیدا کردن روش‌هایی برای تغییر احساس انزوا
۱) تشخیص احساس تنهایی و بیان آن:
در ابتدا، باید بپذیریم که ما احساس تنهایی می‌کنیم، پس باید به آن خاتمه دهیم. گاهی قبول کردن این احساس برایمان دشوار است. باید احساس انزوا را به روش‌های مختلف بیان کنیم. ممکن است خودمان را با نوشتن مطالبی در دفتر خاطرات پیدا کنیم یا نامه‌ای خیالی به یک دوست بنویسیم، نقاشی کنیم یا تصویر چیزی را بکشیم، با صدای بلند آواز بخوانیم و بهرحال هرکار دیگری انجام دهیم تا بتوانیم احسسات درونی‌مان را ابراز کنیم. بیان احساسات به‌ ما کمک می‌کند تا دریابیم برخی از چیزها به احساس انزوای ما مربوط می‌شود مثل غم، عصبانیت و درماندگی.
امکان دارد ما توانایی این را داشته‌ باشیم که بررسی کنیم این احساسات از کجا می‌آیند و چگونه به زندگی ما مربوط می‌شوند. زمانی که ارزیابی این موارد را شروع می‌کنیم، برای ایجاد تغییراتی در احساساتمان نیز توانمندتر می‌شویم.
۲) باید فعال‌تر شویم:
بزرگ‌‌ترین تغییر، از بین بردن حالت رکود و فعال‌تر شدن است. چنانچه ما در حال ازدست دادن کسی هستیم مثل خانواده، پدر و مادر و یا دوست؛ می‌توانیم آن‌ها را ببینیم یا برایشان ایمیل بفرستیم یا به آن‌ها تلفن بزنیم. هم‌چنین، صحبت کردن با یک دوست فهمیده، غالباً به ما کمک می‌کند در حالاتمان تغییراتی ایجاد کنیم.
چنانچه دوست خوبی نداریم، صحبت کردن با یک روحانی، معلم یا مشاور می‌تواند نقطه شروعی باشد. اگر بدلیل از دست دادن فردی که فوت کرده است، تنها شده‌ایم، می‌توانیم ماتم خود را بخاطر از دست دادن وی بیان کنیم و خاطرات خوش با او بودن را به یاد آوریم و مطمئن باشیم که این خاطرات همیشه با ما خواهند بود. و بدین ترتیب می‌توانیم از احساس تنهایی فاصله بگیریم. این کار به هنگام از دست دادن دوست یا عزیزانمان نیز مفید خواهد بود.
۳) در کلوپ‌ها یا فعالیت‌های گروهی شرکت کنیم:
شرکت در برخی فعالیت‌ها یا کلوپ‌ها باعث می‌شود بعضی کارها را به انجام برسانیم. زمانی که دریک فعالیت لذت‌بخش شرکت داریم، ذهنمان از احساس تنهایی دور می‌شود. هم‌چنین، بدین طریق می‌توانیم مستقیماً حالتمان را تغییر دهیم. این کار می‌تواند به ما فرصت ملاقات با مردم را بدهد، افرادی که علائق مشابهی با ما دارند و نیز تمرینی برای رویارویی و دیدن مردم می‌باشد. این تأثیرات گاهی به سرعت و گاهی نیز به کندی صورت می‌گیرد. ممکن است، واقعاً، نیاز داشته‌ باشیم که به سمت دیدن و صحبت کردن با مردم حرکت کنیم.
به منظور جلوگیری از حالت انزوا، باید تلاش کرد به گروه‌های مختلفی که وجود دارند (گروه‌های دوستی، ورزشی، هندسی، اجتماعی، محله و...) ملحق شد، یا علاقه جدیدی را در خود گسترش دهیم فقط به خاطر اینکه فکر می‌کنیم اینکار ما را بهتر و جذاب‌تر می‌کند.
روش بهتر شرکت در کاری است که قبلاً از آن لذت می‌برده‌ایم یا فکر می‌کنیم جالب است. احتمال دارد حتی افرادی را پیدا کنیم که راهی مشابه ما دارند. دریافت حقوق اضافی یعنی اینکه ما درک کرده‌ایم که می‌توانیم وارد بعضی از فعالیت‌ها شده و بدون هیچ‌گونه احساس تنهایی، کاملاً به آن فعالیت علاقه‌مند شویم.
● نتیجه:
هر فردی، در هر زمانی احساس تنهایی می‌کند. بکارگیری برخی از روش‌های پیشنهادی فوق، کمک می‌کند تا بهتر براین احساس فائق شویم. چنانچه دریافتید به سختی می‌توانید با احساس انزوای خود مواجه شوید، ممکن است خواهان کمک گرفتن از یک متخصص سلامت روانی باشید.

   


نظرات()  


اعتماد به نفس خودشیفته ها



افراد خودشیفته ممکن است عاشق خودشان به نظر برسند، اما یک بررسی جدید نشان می‌دهد که غلو خودشیفته‌ها درباره خودشان ممکن است پنهان ‌کننده احساس عمیق حقارت باشد.
به گزارش لایو ساینس بر اساس یک پژوهش جدید افراد خودشیفتهممکن است به روانشناسان بگویند که احساس خوبی درباره خودشان دارند، اما هنگامی روانشناسان این افراد را با یک دستگاه دروغ‌سنج مورد آزمایش قرار می‌دهند، حقیقت آشکار می‌شود و این افراد می‌پذیرند که عزت نفس پایین‌تری دارند.

ارین مه‌یرز، روانشناس در دانشگاه کارولینای غربی که سرپرستی این پژوهش را به عهده داشت، می‌گوید: "یافته‌های ما دال بر این است که افراد با میزان‌های بالای خودشیفتگی ممکن است عزت نفس‌شان بیش از حد واقع نشان دهند. به عبارت دیگر افراد خودشیفته ممکن است به واقع اعتقادی به ادعای خود‌شان درباره بزرگی‌‌شان ندارند."

گرچه خودشیفتگی بیش از همه مشخصه "اختلال شخصیت خودشیفته"- شکل شدید و مخرب زندگی عشق به خود- شناخته می‌شود، اما این به نظر می‌رسد این صلت به درجات گوناگون در افراد سالم از لحاظ روانی هم وجود داشته باشد. افرادی که به میزان بیشتری دارای این صفت هستند، به طور غلوآمیزی خودشان را تحسین می‌کنند، اما بررسی‌های پیشین درباره اینکه این ابراز احساسات مثبت نسبت به خود حقیقی یا ساختگی است، نتایج قاطعی به دست نداده است.

مه‌یرز و همکارانش برای بررسی این موضوع مجبور بودند از روشی اندکی فریبکارانه استفاده کنند. آنها ۷۱ زن دانشجوی دوره لیسانس از دانشگاه می‌سی‌سی‌پی جنوبی را در بررسی‌شان شرکت دادند و از آنها خواستند پرسشنامه‌هایی را پرکنند که برای اندازه‌گیری عزت نفس و خودشیفتگی طراحی شده بود.

بعد این دانشجویان به آزمایشگاه مه‌یر رفتند و مورد ارزیابی‌های روانشناختی بیشتری قرار گرفتند و بعد به آنها گفته شد آنها را به دستگاه دروغ‌سنج متصل می‌کنند تا روانشناسان بتوانند دریابند آنها راست می‌گویند یا نه. سپس از این دانشجویان در مورد موافقت یا عدم موافقت‌شان با عباراتی مانند "من درباره خودم باور مثبتی دارم" را اعلام کنند.

مه‌یرز می‌گوید: "من نقش پژوهشگر را بازی کردم و همیشه روپوش سفید آزمایشگاه را به تن داشتم. ما حتی هنگام اتصال افراد مورد آزمایش به دستگاه دروغ‌سنج ژل رساناکننده پوست را هم به کار می‌بردیم. هدف ما این بود که موقعیت حتی‌الامکان باورپذیر شود."

همه این دانشجویان به دستگاه دروغ‌سنج متصل شدند، اما به برخی از آنها گفته شد اتصال آنها به دستگاه دروغ‌سنج تنها برای تمرین کارکنان است و پیش از شروع بررسی دستگاه خاموش خواهد شد. گروهی دیگر همین مسیر را طی کردند و به آنها گفته شد در حین مصاحبه از لحاظ راستگویی با این دستگاه تحت نظر قرار می‌‌گیرند.

نتایج دوشعبگی جالبی را نشان می‌داد: در زنانی که در آزمون روانی خودشیفتگی نمرات پایینی گرفته بودند، تفاوتی در میزان ابراز عزت نفس، هنگام به اصطلاح "زیرنظربودن" با دستگاه دروغ‌سنج، ایجاد نمی‌شد. اما در زنانی که نمرات بالای خودشیفتگی در آزمون شخصیتی گرفته بودند، هنگامی فکر می‌کردند دستگاه دروغ‌سنجی که به آن متصل هستند، خاموش است، میزان ابراز عشق به خودشان بیشتر می‌شد. اما هنگامی که تصور می‌کردند به دستگاه دروغ‌سنج روشن است و پژوهشگران دروغ گفتن آنها را کشف می‌کنند، به طور قابل توجهی عزت نفس پایین‌تری را ابراز می‌کردند.

این یافته‌ها دال بر این است که افراد خودشیفته حس عمیقی از حقارت را پنهان می‌کنند.

با این حال مه‌یر می‌گوید بر اساس این یافته‌ها هنوز نمی‌توان با اطمینان گفت این اظهارات ساختگی بوسیله خودشیفته‌ها به خاطر خودشان است یا به خاطر دیگران.

مه‌یرز می‌گوید: "خودشیفته‌ها ممکن است سعی کنند با ادعای اینکه خودشان را دوست دارند، احساسات ارزش شخصی‌شان را تقویت کنند. یک امکان دیگر این است که خودشیفته‌ها سعی می‌کنند به این طریق شیوه پذیرش‌شان بوسیله دیگران را تحت تاثیر قرار دهند. ممکن هم هست ترکیبی از هر دو این عامل در کار باشد."

   


نظرات()  

برای فرد کامل هر لحظه و تجربه که می تواند با خود بیاورد، تازه و جدید است.
از این رو هر لحظه قابل پیش بینی و پیشگویی نیست.
بنابراین او در اینجا و اکنون زندگی می کند و هیچ گونه انعطاف ناپذیری و خشکی وجود ندارد و هیچگونه ساختار و چارچوب غیر منعطف بر تجربه شخص تحمیل نمی شود.
ساختار او یک سازمان سیال و دائما در حال تغییر است و از تجربه او نشات می گیرد.
در افراد ناسالم همه تجربه ها در باورها از پیش ساخته ، طبقه بندی و تحریف می شوند.

   


نظرات()  

دکتر اخوان تقوی
چگونه انتقادات جنسی خود را مطرح کنیم؟/ انتقاد جنسی مساوی با توهین نیست



مسوول آموزش کلینیک سلامت خانواده دانشگاه شاهد با بیان اینکه « یادمان باشد انتقاد جنسی مساوی با توهین نیست.» تاکید کرد:« انتقاد جنسی با هر هدف و انگیزه ای   به غیر از هدف  بهبود رابطه زناشویی  فقط به آشفته تر کردن و وخیم تر کردن زندگی مشترک ما منجر می شود.»
دکتر محمد حسین اخوان تقوی در گفت و گو با خبرنگار سلامت نیوز گفت:«اصولا گفتمان انتقادی، دشوارترین ، سخت ترین و حساس ترین نوع گفتمان است و در میان انواع انتقادها، انتقاد جنسی دشوارترین نوع انتقاد محسوب می شود.»
وی ادامه داد:«در بحث انتقاد جنسی ، زوجین بایستی به چند نکته توجه داشته باشند
اول اینکه هدف از انتقاد جنسی چیست و به چه دلیلی و با چه انگیزه ای می خواهیم از همسر خود انتقاد کنیم دومین اینکه از چه چیزی می خواهیم انتقاد کنیم سوم این که چگونه و باچه شیوه ای انتقاد جنسی شیوه را مطرح کنیم ؟ چهارم اینکه  چه باید ها و نبایدهایی را به هنگام انتقاد جنسی بایستی رعایت کنیم و پنجمین نکته ای که باید به آن توجه کنیم این است که همسر ما از چه ویژگی های شخصیتی برخوردار است؟
بنابراین در انتقادات جنسی بایستی به تمام این موضوعات توجه کنیم تا بتوانیم انتقادات خود رابه صورت سازنده ای مطرح کنیم تا  بتوانیم از آن نتیجه بگیرم.»
مسوول آموزش کلینیک سلامت خانواده دانشگاه شاهد افزود:« در خصوص نکته اول باید گفت :گاهی در برخی از موارد در خصوص موضوعی با همسر خود مشاجره داریم و ضعف ها و تقصیرهایی داریم و می خواهیم از زیر فشار مقصر بودن خود بیرون بیاییم و میدان مناقشه را به نفع خود عوض کنیم ودراین حالت دست به انتقاد جنسی می زنیم . در برخی از موارد نیزاز انتقاد به عنوان ابزاری برای انتقام جویی استفاده کنیم و یا کینه توزانه دست به انتقاد جنسی می زنیم در همه این موارد  انتقاد جنسی  فقط به آشفته تر کردن و وخیم تر کردن زندگی مشترک ما منجر می شود و در صورتی که بعدها از روی صدق و خیر خواهی بخواهیم از همسرمان انتقاد کنیم شریک زندگی ما معنی که از این انتقاد دریافت می کند براساس همان ذهنیت قبلی خواهد بود و بیشتر به سوء تفاهم و دامن زدن اختلافات منجر می شود بنابراین انتقاد جنسی بایستی فارغ از باج گیری، کینه ورزی و عوض کردن موضوع مورد مناقشه باشد.»
وی در ادامه به خبرنگار سلامت نیوز گفت:«نکته دیگری که بایستی به هنگام انتقاد جنسی رعایت کنیم این است که همسر ما چه شخصیتی دارد اگر همسر ما فردی حساس و زودرنج است و اعتماد به نفس پایینی دارد انتقاد بدون ملاحظه از وی بیشتر منجر به اضطراب و عقب نشینی او خواهد شد و همان اندک روابطی راهم  که با ما دارد کاهش می دهد تا مبادا مجددا با موجی از انتقادهای ما مواجه نشود .برعکس اگر همسر ما فردی بی تفاوت و سهل انگار باشد بایستی انتقاد جنسی از وی را بسیار جدی تر و صریح تر مطرح کنیم.
بنابراین اینکه همسر ما از چه شخصیتی برخوردار است در محتوای انتقاد ما موثر است.»
دکتر اخوان تقوی خاطر نشان کرد:«زمان  مطرح کردن انتقاد جنسی هم بسیار مهم است اگر زوجینی که به هرعلتی مانند سفر ،قهر ،مدت ها از یکدیگر دور بوده اند  و بعد از دیدن یکدیگر اولین کارشان انتقاد جنسی باشد مطمئنا این انتقاد رضایت بخش نخواهد بود و آنان به هدف خود نمی رسند و با مطرح کردن انتقاد آتش اختلافات را شعله ور و احیانا گسترده تر می کنند و این زمان، زمان مناسبی برای انتقاد نیست.
بهترین زمان برای مطرح کردن انتقاد جنسی وقتی است که دو طرف کاملا به یکدیگر اعتماد داشته باشند و کاملا یکدیگر را درک کنند و همه چیز در زندگی آنها آرام باشد در این صورت است که مطمئن هستیم اگر انتقاد جنسی را مطرح کنیم طرف مقابل همان معنی را دریافت می کند که در نظر ما است.»
وی ادامه داد:«شیوه انتقاد کردن نیز بسیار مهم است و باید بدانیم که لفظ انتقاد باید ایجابی باشد نه سلبی ، اثباتی باشد و نه نفی
اگر به هنگام رابطه زناشویی رفتار لذت بخشی را دیدیم به همسرمان بگوییم  که من از این رفتار بیشتر لذت می برم و یا به وی بگویم اگر به جای این کاریا این گفتار ،فلان کلام یا  رفتار را داشته باشی بهتر است و در واقع به همسر خود پیشنهاد می دهیم که فلان کار یا فلان گفتار  وی بهتر است.»
مسوول آموزش کلینیک سلامت خانواده دانشگاه شاهد افزود:«نکته بعدی در مطرح کردن انتقادات جنسی این است که شیوه انتقاد فقط کلامی نیست بلکه می توانیم انتقاد جنسی خود را به صورت رفتاری مطرح کنیم و با رفتار یا واکنش های احساسی ظریف خود به صورت غیرمستقیم به همسر خود اعلام کنیم که از چه چیزی بیشتر اکراه داریم و از چه چیزی رضایت بیشتری داریم ..»
وی ادامه داد:«نکته بعدی در بحث انتقادات جنسی این است که مطمئن باشیم انتقاد ما منصفانه است. انتقاد از رنگ پوست، اندام و سایز همسر خود چیزهایی نیست که قابل تغییر باشد و انتقادی غیرمنصفانه است و دقیقا در تبلیغات فریبنده ماهواره ای می بینیم که بر روی همین موارد تاکید می شود به عنوان مثال در تبلیغات گفته می شود اگر از دستگاه  تبلیغی  ما استفاده کنید سایز اندام شما تغییر می کند .همچنین برخی از زوجین بر اساس دیدن عکس ها و فیلم های مستجهن د دست به انتقاد جنسی از همسر خود می زنند در صورتی که منطقی نیست و نباید فیلم ها و عکس ها را ملاک قرار دهیم و از همسر خود بخواهیم طبق استانداردهای آن فیلم باشد چرا که این عکس ها و فیلم ها  نرم جامعه  نیست و فقط برای تهییج بیشتر است و هرگز نباید آنها را ملاک قرار داده و بر اساس آن انتقاد کنیم.»
دکتر اخوان تقوی افزود:«انتقاد نباید بر اساس دیده ها و شنیده هایی از دیگران باشد که به  صحت وسقم آنها اطمینان نداریم .بنابراین اطمینان از صحت و درستی انتقاد هم مسئله مهمی است.»
وی ادامه داد:«نکته بعدی در انتقادات جنسی، بایدها و نباید های انتقادات جنسی است و بایستی مراقب باشیم در انتقادات خود کلی گوییم نکنیم و به صورت مبهم صحبت نکنیم واز کلمات همیشه ،هیچ وقت و هرگز استفاده نکنیم و طوری صحبت نکنیم که همسر ما متوجه منظور ما نشود و موضوع انتقاد ما را نفهمد.»
مسوول آموزش کلینیک سلامت خانواده دانشگاه شاهد تاکید کرد:«زوجین مراقب باشند در انتقادهای خود طرف مقابل را تحقیر نکنند چرا که این کار موجب گارد گیری و مقاومت و لجبازی طرف مقابل می شود و وی را بیشتر از ما زده و دور می کند و یادمان باشد هدف ما از انتقاد جنسی برای نزدیک تر شدن به شریک زندگی است نه دورتر شدن از وی، همچنین در انتقادات جنسی نباید هویت جنسی همسر خود را زیر سوال ببریم به عنوان مثال هرگز به وی نگوییم تو مرد نیستی یا تو زن نیستی یا تو اصلا روابط زناشویی را بلد نیستی چرا که این انتقادات زنانگی و مردانگی را زیر سوال می برد و زمانی که هویت جنسی همسر خود را زیر سوال می بریم همه چیز وی را زیرسوال برده ایم  .بنابراین یادمان باشد انتقاد مساوی با توهین نیست بلکه بایستی انتقادات جنسی خود را صمیمانه و محترمانه و در عین حال صریح مطرح کنیم نه با توهین و ناسزا و دشنام.»
وی خاطرنشان کرد:«زوجین توجه داشته باشند در انتقادات جنسی خود هرگز دست به مقایسه نزنند به عنوان مثال نباید به همسر خود بگوییم چرا تو مثل فلانی نیستی و یا برو از دیگران یاد بگیر چرا که اینطور انتقادکردن ایجاد سوء ظن و لجاجت می کند همچنین رابطه همسر ما با کسی که مقایسه اش کرده ایم دچار مشکل می شود.»
دکتر محمد حسین اخوان تقوی توصیه کرد:«در صورتی که به تمام نکاتی که ذکر شد توجه کنیم و با توجه به این نکات انتقادات جنسی خود را با شریک زندگی خود مطرح  کنیم این انتقاد، انتقاد سازنده و به جایی خواهد بود و با رعایت این مسائل اتفاقا انتقادات جنسی  برای بهبود روابط جنسی زوجین یک ضرورت است زیرا که به تحکیم و افزایش قوام و دوام و ثبات زندگی مشترک منجر خواهد شد.»

   


نظرات()  

خشم پدیده ای طبیعی بوده و مانند سایر احساسات نشانه سلامت، تندرستی و عواطف انسانی است. اما هنگامی که از کنترل خارج شود می تواند به حسی مخرب و ویرانگر تبدیل شده و پیامدهای ناگواری در روابط شخصی و در تمامی عرصه های زندگی به وجود آورد.   راهکارهای کنترل خشم بدین شرح  است:
ببینید چه چیز باعث خشم تان می شود: آگاه باشید که در چه موقعیت هایی کنترل خود را از دست داده و خشمگین می شوید. وقتی فهمیدید که چه چیزی منجر به خشم تان می شود درصدد جلوگیری از ایجاد چنین موقعیت هایی برآمده یا یاد بگیرید که چطور با این موقعیت ها کنار بیایید.
کمی قدم بزنید تا خشم تان فروکش کند: وقتی می بینید که درصدد خشمگین شدن هستید، خود را از محل خشم دور کنید تا بتوانید عصبانیتتان را فراموش کنید. از این طریق می توانید کنترل احساساتتان را دوباره به دست آورید.
از روش خود آرام سازی استفاده کنید: وقتی عصبانی هستید، استفاده از مهارت های خود آرام سازی بسیار مفید است. پیش از این که پاسخ بدهید تا 10 بشمارید. این کار به شما فرصت می دهد تا بهترین راه حل را انتخاب کنید. همچنین می توانید با تنفس آرام و عمیق در مدتی کوتاه خود را کاملا آرام کرده و سپس در وضعیت بهتر و آرام تر راه حل های خود را بررسی کنید.
با کسی که می تواند آرامتان کند، حرف بزنید: همیشه کسی را برای درد دل کردن و تکیه کردن داشته باشید. در این مواقع سعی کنید که با او بیرون رفته و کمی صحبت کنید. درست نیست که همه احساساتتان را در خود نگه داشته و بیرون نریزید. با این کار سلامتی خودتان به خطر خواهد افتاد. با دوستی منطقی و قابل اعتماد در مورد مشکلات صحبت کنید تا او آرامتان کرده و کنترل خود را دوباره بازیابید. 
اطرافیانتان را بشناسید: ببینید رفتار هر کدام از اطرافیانتان چه علائمی دارد. ممکن است خیلی از حرف های آن ها که برای شما مثل انتقاد می ماند در واقع حکم شوخی داشته باشد. با شناختن شخصیت و رفتارهای اطرافیان خود، بهتر می توانید با انتقادهای آن ها کنار آمده و خشم خود را کنترل کنید.
واکنش افراد دیگر را پیش بینی کنید: زمانی که می خواهید کار جدیدی را انجام دهید واکنش و عکس العمل اطرافیانتان را پیش بینی کنید. با این کار می توانید بهتر با انتقادها و ایرادهای آن ها پس از انجام کار کنار بیایید.
خود را برای حفظ آرامش آماده کنید: در حین مباحثه، خود را برای هر نوع سوال و انتقادی آماده کنید. با این کار می توانید حین ایراد انتقاد سایرین، آرامش خود را حفظ کرده و به درستی پاسخ انتقادها را بدهید.
احترام خود را حفظ کنید: هیچ گاه به دیگران بی احترامی نکنید حتی اگر حق با شما باشد.
در پایان هر روز خشم تان را دور بیندازید: یاد بگیرید که با ترک موقعیت، خشم خود را نیز دور بریزید و بعد از آن به کارهایی بپردازید که به آن علاقه داشته و لذت می برید. با دوستانتان بیرون بروید یا تلویزیون تماشا کنید با این کار استرس تان را از بین خواهد برد.
برای طغیان های عصبی خود عذرخواهی کنید: اگر عصبانیتتان باعث شده که به کسی بی احترامی کنید، از او معذرت  بخواهید. لزومی ندارد که برای عصبانیت خود توضیحی بیاورید فقط گفتن «من رفتار بدی داشته ام و عذر می خواهم» کافی است تا همه سو»رفتارها را از بین ببرد.
جهت خشم خود را تغییر دهید: هنگامی که خشمگین می شوید، در مورد موضوعی که باعث خشم شما شده است، فکر نکنید و به جای آن به چیزهای خوب و مثبت بیندیشید.
انرژی منفی را تخلیه کنید: وقتی خشم بر ما چیره می شود، تخلیه انرژی از طریق پرداختن به فعالیت های جسمی یا خلاق، مفید است. فایده تخلیه خشم این است که می توان در وضعیت ذهنی آرام، مشکل خشم برانگیز خود را حل کرد. تخلیه انرژی،  منبع ناکامی یا بدرفتاری را برطرف نمی کند، بلکه فقط به انسان خویشتن داری می بخشد تا بتواند با منبع خشم مقابله کند.
از خودگویی مثبت استفاده کنید: در جریان مواجهه با خشم می توانیم از عبارات زیر استفاده کنیم. «هر قدر بیشتر آرام باشم و از مهارت های مقابله با خشم استفاده کنم، بیشتر می توانم موقعیت را کنترل کنم»، «نفس عمیق بکشم، آرام باشم و از نیروی فکر استفاده کنم»، «نباید اجازه بدهم خشم دیگران بر من اثر بگذارد و باید خویشتن دار باشم». 
احساسات خود را بیان کنید: بیان احساسات خود، یعنی مطلع  ساختن دیگران از احساسی که نسبت به اعمال آن ها دارید. از متهم کردن دیگران یا گفتن چیزهایی مانند «شما بی ملاحظه هستید» و «شما پررو هستید» اجتناب کنید. در عوض احساس خود را نسبت به اعمال آن ها به این صورت بیان کنید «متاسفم من برنامه های دیگری دارم»،  «متاسفم، ولی نمی توانم کاری برای تان انجام دهم». بیان احساسات خود بر حرمت نفس و احترامی که دیگران برای ما قائلند خواهد افزود.
گذشت: وقتی انسان کسی را که به او بی حرمتی کرده می بخشد، او را از کاری که مرتکب شده است، تبرئه نمی کند. در حقیقت گذشت به معنای از یاد بردن خطای افراد نیست، بلکه هنگامی که کسی خطای کس دیگری را نادیده می گیرد و می بخشد در واقع خود را از خشمگین شدن می رهاند و به امور روزمره خود می پردازد. گذشت،  قدرت خودکارآمدی و حس کنترل ما را در موقعیت های ناخوشایند بالا می برد.

   


نظرات()  

تاثیر عوامل اجتماعی در بروز بیماری روانی


بدون تردید عوامل اقتصادی ـ اجتماعی در تامین سلامت و ابتلا به بیماری، بویژه بیماری‌های روانی نقش موثر دارند.گرچه اطلاعات آماری و عینیِ موجود در این رابطه محدود است. اما امکان دستیابی به معیارهای منطقی که در شیوع و بروز بیماری روانی موثرند غیر ممکن نیست.

البته شیوع بیماریهای روانی در گذشته به فراوانی امروز نبود و در هیچ عصری، شدت عواملی که بر سیستم عصبی انسان فشار وارد می‌کنند و موجبات نابسامانی و پریشانی افکار وعواطف وی می‌شوند، مانند عصر حاضر نبوده است. به نظر می‌رسد یکی از شیوه‌های نامتعارف و در واقع عمده ترین شیوه غیر معمول ِ پاسخ به استرس‌های اجتماعی، بیماری‌های روانی‌اند.

بدیهی است كه سلامتی یك نعمت بسیار با ارزش و نسبتاً كمیاب است كه همانند ثروت، تحصیلات، و منزلت به طور نابرابر در جامعه و در میان افراد و گروه‌های متعدد جامعه توزیع شده است. این فشارهای نابرابر، نحوه تعبیر و تفسیر آنها و شیوه‌ها و راهبردهای معمول و غیر معمول برای مقابله با آنها است که در پدیدآیی بیماری‌های روانی نقش اساسی را دارند. لذا نه فقط بیماری توسط عوامل اقتصادی- اجتماعی شكل می‌گیرد. بلكه علل، پیامدها و درمان افراد مبتلا به بیماری روانی زمینه اقتصادی- اجتماعی دارد.

در این میان، كمتر نوشته‌ای به تبیین نظری این اختلال مبادرت كرده و بیشتر، معیارهای اختلالات روانی مورد بررسی قرار گرفته است و اگر هم درباره علت‌شناسی و عوامل به وجود آورنده این اختلال سخنی به میان آمده یا بسیار موجز و مختصر بوده یا در مورد عوامل اقتصادی واجتماعی كمتر سخن رفته است.

هر چند همه افراد در برابر تاثیرات محیط اجتماعی به یك شكل واکنش نشان نمی دهند. برخی به آسانی تسلیم تاثیر محیط می شوند وبرخی دیگر در برابرآن مقاومت می‌كنند.

حتی در وضع ساده آزمایشگاهی هم نمی توان مطمئن بود که محرک خارجی واحد در نظر دو فرد به یک معنی است، زیرا بستر جامعه و گذشته فرد ممکن است در واکنش او موثر باشد.

بنابراین، ساختار جامعه بر فرصت‌های زندگی اعضایش تاثیر می‌گذارد و آسیب پذیری افراد در برابر اثرات ضایعه، تحت تاثیر پایگاه اقتصادی-اجتماعی قرار می‌گیرد.

هنگامی كه بلایا یا رویدادهای دردناك اتفاق می‌افتند، به تبعِ آن شرایطی به وجود می‌آید كه بر نحوه واكنش افراد به آن رویداد تاثیر می‌گذارد، بلایا توسط افرادی تجربه می‌شوند كه به خاطر موقعیت جامعه ای، تجارب زندگی‌شان در محیط اجتماعی و داشتن و نداشتن سرمایه اجتماعی برای مقابله با رویدادها، در برابر استرس‌های اجتماعی واكنش‌های متفاوتی از خود بروز می‌دهند.

لازم به ذكر است كه ساخت بیش از ده بیمارستان مستقل روانپزشكی و تمركز ده‌ها بخش اعصاب و روان در بیمارستان‌های شهر تهران، حاكی از آن است كه این پدیده، مسئله فردی و شخصی نیست و باید همچون مسئله جامعه ای و ساختاری با آن روبرو شد. بدیهی است که بستری کردن بیمار یکی از شیوه‌های درمانی روانپزشکی است و در سال‌های اخیر مراقبت‌های سرپایی و روزانه، سریعتر از بستری کردن گسترش یافته اند.

بنابراین نشانه‌های آشفتگی روانی نظیر احساس افسردگی، اضطراب، رفتارهای ناسازگار و ناهماهنگ، بیشتر پیامد‌های یك محیط اجتماعی تنش‌آفرین‌ هســـتند و وزنِ عوامل اجتماعی نسبت به عوامل ژنتیکی و بــیولوژیکی به مراتب بیشتر است.

بنابراین شانس بروز بیماری روانی با عواملی نظیر جنسیت، وضع اقتصادی-اجتماعی، تاهل، بافت محله و موقعیت شغلی فرد تغییر می‌كند و كم‌توجهی به وزن عوامل یاد شده و تمركز بر عامل زیستی (بیولوژیكی) و روانی، نوعی تقلیل‌گرایی و سطحی‌نگری را به ذهن متبادر می‌كند.

لذا پرستارمطلقه‌ای که دارای فشار نقش‌های مادری، خانه داری و شغل فرودست است و به علت فشارهای زندگی دچار بیماری روانی می‌شود بطور مسلّم با تجویز قرص‌های آرام‌بخش مسئله مستاجر بودنش حل نخواهد شد و در واقع تجویز روانپزشک نوعی پاک کردن صورت مسئله را به همراه دارد.

لذا متاسفانه روانپزشکی هنوز هم بیمار را بدون در نظر گرفتن موقعیت اجتماعی او تحت درمان قرار می‌دهد.

این موضوع همراه با ناتوانی در یافتن علل این اختلالات، منجر به ارائه غیر علمی (بصورت آزمایش و خطای عملی) درمان شده است.بنابراین، نادیده گرفتن عوامل بنیادیِ اقتصادی-اجتماعی در بروز بیماری‌های روانی و عدم شناخت علمی و دقیقِ عوامل یاد شده به عنوان متغیرهای مستقل، ضرورت پرداختن به این پدیده جامعوی را دو چندان كرده است.

بنابراین با توجه به این كه سالها است در بسیاری از دانشگاه‌های كشورهای توسعه یافته، درسی تحت عنوان «جامعه شناسی بیماری‌های روانی» تدریس می‌شود و تاكنون در قلمرو مذكور و در زمینه تاثیر مجموعه‌ای از نابرابری‌ها (نظیر اقتصادی، طبقه‌ای، جنسی، سنی، تحصیلی و غیره) بر الگوهای خاص سلامت و بیماری روانی تحقیقات قابل ملاحظه‌ای صورت گرفته است ولی در كشور ما در این زمینه كار چندانی صورت نگرفته است.

چنانچه وضعیت سلامتی را برای گروه‌های سنی مختلف ِ هر یک از دو جنس، موقعیت اجتماعی- حرفه ای و محل سکونت افراد در کلان شهر تهران مورد بررسی قرار دهیم از نظر تعداد و میزان اشاعه، و پیشرفت بیماری‌ها، وضعیت موجود در این زمینه نامطلوب خواهد بود.

بنابراین تاثیر نابرابری‌های اقتصادی و اجتماعی و وسعت نابرابری‌ها به حدی است که پرداختن به همه آنها در این چکیده امکان پذیر نیست.

پر واضح است كه تاثیر عوامل یاد شده در بسیاری از جوامع انسانی از جمله در ایران،

زمینه ساز بسیاری از استرس‌ها و بیماری‌های روانی است، در واقع پدیده استرس و آشفتگی‌های روانی در کلان شهر تهران از شكل فردی و روانشناختی خارج شده و می‌رود که زندگی فرد و جامعه را مورد تهدید جدی قرار دهد.

لذا دانستن کارکرد پنهان ِساختارهای پهن دامنه جامعه در ایجاد فرصت‌های نابرابر اجتماعی و بروز آشفتگی‌های روانی که به عنوان متغیر مستقل در اینجا تعریف شده است برای متولیان امور بسیار با اهمیت و ضروری به نظر می رسد.

*علل جامعه شناختی خودکشی از منظر دورکیم

دورکیم درکتاب «تقسیم کار» خود براین اعتقاد است که «خودکشی همراه با تمدن ظاهر می‌شود یا حداقل آن چه به شکل خودکشی در جوامع فروتر ملاحظه می‌شود، خصوصیات ویژه‌ای دارد...». (دورکیم، 1359: 284) استدلال دورکیم به این شرح بود که: «خودکشی را باید یک رخداد به هنجار و عادی قلمداد کرد اما افزایش ناگهانی میزان خودکشی در برخی از گروه‌های جامعه یا کل جامعه یک رخداد نا به هنجار و نشان دهنده اختلال‌های نوپدید در جامعه است».

( کوزر، 193:1380 )

وی در مورد عامل دین معتقد است که مذهب انسان را در مقابل خودکشی حفظ می‌کند به این دلیل است که مذهب خود یک اجتماع است و ممکن است کارکرد اجتماع را هم داشته باشد

(دورکیم، 1378: - 189-186).

مدل دورکیم در مورد قدرت بازدارندگی دین در مورد ارتکاب به خودکشی نشان داده است که افراد مذهبی کمتر دست به خودکشی می‌زنند زیرا که زندگی خود را متعلق به خدا می‌دانند و معتقدند که فقط خداوند می‌تواند در زمان مقرر زندگی آنها را بگیرد.(محمد پور، 1383:157).

دورکیم در کتاب خودکشی عوامل اجتماعی خودکشی را به چهار صورت دسته‌بندی می‌کند:

1- خودخواهانه

2- دیگر خواهانه

3- آنومیک

4- تقدیر گرایانه

*خودکشی خودخواهانه: (Egoistic)

دورکیم این نوع خودکشی را خاص جوامع و اجتماعاتی که دارای فلسفه وسنت فرد‌گرایی، استقلال‌طلبی افراد، خوداتکایی و خودکفایی هستند، می داند.

در چنین جوامعی به واسطه میزان کنترل اجتماعی و فشار جمعی بسیار کم، تضعیف روح‌جمعی، بی‌طرفی سازمان‌های اجتماعی در مسئولیت‌های فردی، غلبه مناســبات و روابط ثانویه و رسمی بر روابط اولیه و نخستین و نداشتن تعلق عمیق فرد به گروه، کمبود یا اختلال شدید همانند سازی با گروه‌های اجتماعی و نداشتن پشتیبانی اجتماعی و سرپرستی عاطفی و روانی سازمان‌ها از فرد سبب افزایش تمایل او به خودکشی در شرایط بحرانی می‌شود.

در این جوامع افراد شدیداً به اراده خود وابسته‌اند و رفتار خود را بنا به میل شخصی شان تنظیم می‌کنند و ارزش‌های حاکم بر جامعه در انتخاب آنها تأثیری ندارد البته این میزان فردگرایی بسته به جوامع متفاوت، تغییر می‌کند.



*خودکشی دیگر خواهانه(Altruistic)

خودکشی دگر خواهانه بیشتردرجوامع ابتدایی و به صورت یک وظیفه اجتماعی تجلی پیدا می‌کند ؛ مثل رسم ساتی هندوان یا خودکشی مردان درآستانه سالمندی و افراد بیمار در قبایل فیجی ومانگا (دورکیم، 254:1378 ـ 253).

در این گونه جوامع میزان کنترل و فشار گروهی به شدت بالا، تعلق گروهی بسیار عمیق و همانند سازی با گروه بسیار شدید است تا حدی که موجودیت فردی مستقل از موجودیت گروهی نامفهوم قلمداد می‌شود و در مجموع می‌توان گفت که دراین گونه جوامع، تقسیم کار محدود، احساس همبستگی بالا و پیوند و احساس یگانگی به علت همانندی شرکت درآداب و رسوم مشترک است گاه به ویژه در زمان جنگ، افراد ممکن است زندگی خود را در راه به انجام رسانیدن بعضی از اهداف ارزشمند گروهی، فدا كنند، چنانچه این گونه رفتار‌ها به عنوان یک شجاعت و از خود گذشتگی بار ارزشی فوق العاده مثبت گرفته و مورد تائید واقع می‌شود، لذا سربازان و داوطلبان جنگی برای ماموریت‌های خطرناکی که می‌دانند هیچ گونه شانسی برای زنده ماندن ندارند، داوطلب می‌شوند.



*خودکشی آنومیک: (Anomic)

خودکشی آنومیک معلول نداشتن تعادل، دگرگونی ساختاری، وقفه ناگهانی شدید یا تغییرات عمیق و سریع سازمان‌ها ونظام‌های اجتماعی است که خوداین عوامل معلول کسادی سازمان اقتصادی، ازهم پاشیدگی ارزش‌های سنتی، تورم، تغییر حکومت و انقلاب و.. است. چهار شاخص در بروز این نوع خودکشی مؤثر است:

تغییرات سریع اجتماعی

آشفتگی در نظام جمعی و نظم عمومی جامعه داشتن مشاغل حرفه‌ای و لیبرال

طلاق و در نتیجه آن اغتشاش در روابط بین هدف و وسیله خانواده. (محسنی تبریزی 137:1373 ـ 135) (شیخاوندی، 1373: 69 )



*خودکشی تقدیرگرایانه (Fatalistic):

این خودکشی نوعی عکس العمل به بازبینی، کنترل و تنظیم اجتماعی جامعه است ؛زمانی که جامعه به حد مفرط و شدیدی دست به « ایجاد نظمی دستوری» می‌زند و ( فرد به شدت تحت انقیاد و تقلید اجتماعی قراردارد وهرچیزی تحدید شده، کنترل شده، منظم، خشک و بی روح است ). دراین مواقع حق گزینش از افراد سلب شده و فرد تحت شرایط اجباری، نمی‌تواند اهداف و راه‌های رسیدن به آنها را فراهم کند و سرانجام به قضا و قدر تن می‌دهد (محسنی تبریزی، 1373:137) (شیخاوندی، 1373:70 ).

به طور خلاصه دورکیم خودکشی را بر حسب دو متغیر مستقل، یعنی یکپارچگی و هنجار، تشریح و تبیین می‌کند.

یکپارچگی و هنجار اگر بیش یا کمتر از حد معمول باشد باعث خودکشی می‌شوند.ازاین رو بالا بودن میزان یکپارچگی (دگر خواهی) و پایین بودن میزان یکپارچگی (خود خواهی) ونیز بالا بودن میزان هنجار‌ها (تقدیر گرایی) و پایین بودن میزان هنجارها (هنجار گسیختگی) باعث خودکشی می‌شود بنابراین خود خواهی و هنجار گسیختگی علل اصلی خودکشی در دنیای مدرن است.(راب استونز، 1379: 82-81).

مصطفی آب روشن کارشناس ارشد جامعه شناسی و عضو انجمن جامعه شناسی ایران

   


نظرات()  
  • کل صفحات:5  
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  •   

روانشناسی بالینی

از آهسته رفتن مترس ، از بی حرکت ایستادن بترس